ไทยงัดข้อ 8 อนุสัญญาออตตาวา จี้สหประชาชาติตั้งคณะตรวจสอบปมกัมพูชาวางทุ่นระเบิดชายแดน

สำนักข่าวบริคอินโฟ – รัฐมนตรีต่างประเทศแถลงกลางเวทีเจนีวา ใช้กลไกข้อ 8 อนุสัญญาออตตาวา ร้องขอเลขาธิการสหประชาชาติตั้งคณะผู้ตรวจสอบข้อเท็จจริง ปมทุ่นระเบิดชายแดน ไทย-กัมพูชา หลังพบหลักฐานการละเมิดข้อตกลงจนทหารไทยบาดเจ็บและพิการ ย้ำไทยไม่ได้นำประเด็นมาเล่นการเมือง แต่ต้องการความโปร่งใสและเป็นธรรม

เมื่อวันที่ 5 ธันวาคม 2568 นายสีหศักดิ์ พวงเกตุแก้ว รัฐมนตรีว่าการ กระทรวงการต่างประเทศ ได้กล่าวถ้อยแถลงในวาระการพิจารณาคำขอตามข้อ 8 ของ อนุสัญญาห้ามทุ่นระเบิดสังหารบุคคล หรือ อนุสัญญาออตตาวา (Ottawa Convention) ในการประชุมรัฐภาคี ครั้งที่ 22 ณ นครเจนีวา โดยชี้แจงสถานการณ์บริเวณชายแดนไทย-กัมพูชา พร้อมย้ำจุดยืนว่าไทยมุ่งมั่นปฏิบัติตามพันธกรณีภายใต้อนุสัญญาฯ มาโดยตลอด และได้พยายามใช้กลไกทวิภาคีทุกช่องทางเพื่อแก้ไขสถานการณ์ด้วยความจริงใจ

รัฐมนตรีว่าการ กระทรวงการต่างประเทศ ระบุว่า ไทยไม่ประสงค์ที่จะให้เรื่องนี้กลายเป็นประเด็นทางการเมือง แต่เนื่องจากกำลังพลของไทยได้รับความสูญเสียและทุพพลภาพถาวรจากการใช้ ทุ่นระเบิด ของฝ่ายกัมพูชา ซึ่งถือเป็นการละเมิดข้อ 1 ของอนุสัญญาฯ อย่างชัดแจ้ง จึงจำเป็นต้องแถลงในนามของผู้ได้รับผลกระทบ โดยไทยจำต้องสงวนสิทธิในการดำเนินการตามกลไกข้อ 8 วรรค 2 ของอนุสัญญาฯ เพื่อขอคำชี้แจง แต่ที่ผ่านมาคำชี้แจงของกัมพูชากลับขัดแย้งกับหลักฐานที่ผ่านการตรวจสอบ และมีการบิดเบือนข้อมูลอย่างต่อเนื่อง พร้อมตั้งคำถามต่อที่ประชุมว่า หากรัฐภาคีสามารถวางทุ่นระเบิดใหม่แล้วปฏิเสธความรับผิดชอบ จะเกิดผลอย่างไรหากมีผู้ได้รับบาดเจ็บในอนาคต

เพื่อให้เกิดความเป็นธรรมและโปร่งใสที่สุด นายสีหศักดิ์ เสนอให้มีการร้องขอเลขาธิการสหประชาชาติอำนวยความสะดวก (Good Offices) ในการจัดตั้ง คณะผู้ตรวจสอบข้อเท็จจริง (Fact-finding Mission) ที่มีความเป็นอิสระอย่างทันท่วงที โดยวัตถุประสงค์หลักคือการปกป้องความน่าเชื่อถือของอนุสัญญาฯ และพิสูจน์ว่ากลไกดังกล่าวสามารถบังคับใช้ได้จริง เพื่อไม่ให้ประเด็นนี้ถูกนำไปขยายผลทางการเมือง

ทางด้าน นางสาวอุศณา พีรานนท์ เอกอัครราชทูตผู้แทนถาวรไทยประจำสหประชาชาติ ณ นครเจนีวา ได้ใช้สิทธิตอบโต้ (Right of Reply) กรณีที่ฝ่ายกัมพูชากล่าวหาว่าไทยดำเนินการฝ่ายเดียวและขาดความน่าเชื่อถือ โดยได้แสดงหลักฐานเชิงประจักษ์ต่อที่ประชุมรัฐภาคีฯ รวมถึงคลิปวิดีโอขณะทหารกัมพูชาฝึกวาง ทุ่นระเบิด PMN-2 ซึ่งหลักฐานทั้งหมดได้ถูกส่งมอบให้เลขาธิการสหประชาชาติแล้ว พร้อมย้ำว่าการตั้งคณะผู้ตรวจสอบจะช่วยยืนยันข้อเท็จจริง หากกัมพูชามีความบริสุทธิ์ใจในการแก้ปัญหา ควรยอมรับข้อเสนอนี้

สำหรับการเคลื่อนไหวในครั้งนี้ คณะผู้แทนไทยประกอบด้วย กระทรวงการต่างประเทศ, คณะผู้แทนถาวรไทยประจำสหประชาชาติ ณ กรุงเจนีวา, ศูนย์ปฏิบัติการทุ่นระเบิดแห่งชาติ (ศทช.) และ กระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ (พม.) ได้ทำงานร่วมกันเพื่อแสดงท่าทีที่เป็นเอกภาพในการปกป้องผลประโยชน์ของไทย และชี้แจงในทุกวาระที่มีการพาดพิงถึงประเทศไทยในเวทีระดับโลกครั้งนี้