ก.ล.ต. กางเกณฑ์ Climate Transition Bond Guidelines มาตรฐานระดมทุนใหม่เพื่ออุตสาหกรรมเปลี่ยนผ่าน

สำนักข่าวบริคอินโฟ – ฝ่ายตราสารหนี้ สำนักงานคณะกรรมการกำกับหลักทรัพย์และตลาดหลักทรัพย์ เผยแพร่ผ่านบทความตอนที่ 5 ของชุดบทความเสริมสร้างความรู้และความเข้าใจเกี่ยวกับการเงินเพื่อการเปลี่ยนผ่าน (Transition finance) ระบุว่า มาตรฐาน Climate Transition Bond Guidelines (CTBG) ที่จัดทำโดยสมาคมตลาดทุนระหว่างประเทศ หรือ International Capital Market Association (ICMA) จะเป็นกลไกสำคัญในการจำแนกประเภทการระดมทุนเพื่อการเปลี่ยนผ่านอย่างชัดเจน โดยมุ่งสนับสนุนกลุ่มอุตสาหกรรมที่ปล่อยก๊าซเรือนกระจกสูงแต่ลดการปล่อยก๊าซได้ยาก (Hard-to-abate sector) ให้สามารถเข้าถึงแหล่งทุนผ่าน ตราสารหนี้เพื่อการเปลี่ยนผ่าน (Transition Bond) เพื่อบรรลุเป้าหมายการควบคุมอุณหภูมิโลกตามความตกลงปารีส

จากการรายงานของ ICMA ในปี 2024 พบว่าที่ผ่านมาการใช้เงินทุนเพื่อโครงการด้านสภาพภูมิอากาศส่วนใหญ่ยังอยู่ในขอบเขตของ ตราสารหนี้สีเขียว (Green Bond) ขณะที่อุตสาหกรรมหลักที่จำเป็นต้องเปลี่ยนผ่านกลับได้รับเงินสนับสนุนเพียงเล็กน้อย ด้วยเหตุนี้ในปี 2025 จึงได้มีการกำหนดมาตรฐาน CTBG ขึ้นเพื่อเสริมความโปร่งใสและน่าเชื่อถือ โดยเพิ่มเงื่อนไขจากมาตรฐานตราสารหนี้สีเขียวเดิม เพื่อช่วยสร้างความเชื่อมั่นให้นักลงทุนและขยายโอกาสการระดมทุนให้กับกิจกรรมที่ช่วยลดคาร์บอนในระดับองค์กรอย่างมีประสิทธิภาพ

โครงสร้างของ CTBG เป็นสัญลักษณ์ใหม่ที่เพิ่มขึ้นจากมาตรฐานการออกตราสารหนี้เพื่อความยั่งยืนเดิมของ ICMA ประกอบด้วย 4 องค์ประกอบสำคัญคือ การจัดสรรเงินระดมทุน กระบวนการคัดเลือกโครงการ การบริหารจัดการเงิน และการรายงานข้อมูล โดยเน้นย้ำไปที่ส่วนของ Use of Proceeds หรือการนำเงินไปใช้ในโครงการที่หลีกเลี่ยงหรือลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกได้อย่างมีนัยสำคัญ เช่น การดักจับและกักเก็บคาร์บอน (Carbon Capture and Storage) หรือการยุติการใช้งานกิจกรรมที่ปล่อยก๊าซสูงก่อนกำหนด ซึ่งต้องสามารถวัดผลในเชิงปริมาณได้อย่างชัดเจน

ในด้านมาตรการป้องกันความน่าเชื่อถือ ผู้ออกตราสารต้องปฏิบัติตามหลักการ 5 ข้อ ได้แก่ การมีกลยุทธ์ด้านความยั่งยืนในระดับองค์กรที่สอดคล้องกับโครงการ การแสดงหลักฐานว่าเทคโนโลยีคาร์บอนต่ำอื่นยังไม่สามารถนำมาใช้ได้จริงในปัจจุบัน การปฏิบัติสอดคล้องกับแนวทาง Decarbonization pathway การลดก๊าซได้มากกว่าการดำเนินงานปกติ (BAU) และต้องเปิดเผยความเสี่ยงที่อาจทำให้การเปลี่ยนผ่านล่าช้าในอนาคต (Carbon lock-in risk) โดยแนะนำให้มีผู้ประเมินภายนอกเข้ามาร่วมตรวจสอบเพื่อเพิ่มความน่าเชื่อถือให้กับตราสารหนี้ด้วย

สำหรับความคืบหน้าในประเทศไทย เมื่อวันที่ 31 มีนาคม 2569 คณะกรรมการกำกับตลาดทุนได้เห็นชอบการออกหลักเกณฑ์รองรับการเสนอขาย Transition Bond และ Thailand Amber Bond เพื่อเป็นทางเลือกในการระดมทุนสำหรับกิจกรรมสีเหลืองตามมาตรฐาน Thailand Taxonomy ซึ่งขณะนี้ ก.ล.ต. (SEC) อยู่ระหว่างการเปิดรับฟังความคิดเห็นจากผู้เกี่ยวข้องและประชาชนทั่วไปเกี่ยวกับการออกหลักเกณฑ์ดังกล่าวไปจนถึงวันที่ 11 พฤษภาคม 2569 เพื่อให้การระดมทุนของไทยสอดคล้องกับมาตรฐานสากลและบริบทของประเทศ

หมายเหตุ :

• Transition Finance in the Debt Capital Market, ICMA, 2024
  **Climate Transition Bond Guidelines https://www.icmagroup.org/assets/documents/Sustainable-finance/2025-updates/Climate-Transition-Bond-Guidelines-CTBG-November-2025.pdf
  *** ชุดบทความเสริมสร้างความรู้และความเข้าใจเกี่ยวกับการเงินเพื่อการเปลี่ยนผ่าน (Transition finance) https://www.sec.or.th/TH/Pages/LawandRegulations/resource-center-TransitionFinance-document.aspx