เด็กญี่ปุ่นแห่ฝันเป็น “สตรีมเมอร์” ครองแชมป์อาชีพในฝันเด็กประถม ก่อนความนิยมร่วงเมื่อเข้าสู่ช่วงมัธยม กลับอยากเป็น พนง.บริษัท-ข้าราชการมากกว่า

สำนักข่าวบริคอินโฟ – ผลสำรวจล่าสุดจากประเทศญี่ปุ่นเผยให้เห็นความเปลี่ยนแปลงของค่านิยมในกลุ่มเยาวชน โดยพบว่าอาชีพ นักสร้างคอนเทนต์ออนไลน์ หรือ สตรีมเมอร์ (Online Streamer) กลายเป็นอาชีพในฝันอันดับหนึ่งของเด็กในระดับประถมศึกษา แซงหน้าอาชีพยอดฮิตในอดีตอย่างช่างทำขนม อย่างไรก็ตาม ความสนใจในอาชีพสายบันเทิงดิจิทัลนี้กลับลดลงอย่างมีนัยสำคัญเมื่อเด็กเติบโตขึ้นสู่ระดับมัธยมศึกษา โดยกลุ่มวัยรุ่นเริ่มหันมาให้ความสำคัญกับความมั่นคงทางรายได้และเลือกอาชีพพนักงานบริษัทหรือข้าราชการแทน

• อาชีพ สตรีมเมอร์ คือ อะไร? ทำไมเด็กรุ่นใหม่ถึงอยากเป็น

จากการสำรวจประจำปีของสำนักพิมพ์เพื่อการศึกษา กักเคน (Gakken) ที่สอบถามเด็กประถมจำนวน 1,200 คน พบว่าอาชีพ สตรีมเมอร์ออนไลน์ (Online Streamer) ซึ่งรวมถึง ยูทูบเบอร์ (YouTuber) และ อินสตาแกรมเมอร์ (Instagrammer) ได้รับคะแนนโหวตสูงสุดเป็นอันดับหนึ่งด้วยจำนวน 113 คะแนน เบียดแชมป์เก่าอย่าง ช่างทำขนม (Pattisier) ที่ตกลงไปอยู่อันดับสองด้วยคะแนน 110 คะแนน ตามมาด้วยอาชีพตำรวจ ครู และแพทย์หรือทันตแพทย์ตามลำดับ โดยกลุ่มเด็กผู้ชายเป็นแรงขับเคลื่อนหลักที่เลือกอาชีพสตรีมเมอร์เป็นอันดับหนึ่ง ในขณะที่กลุ่มเด็กผู้หญิงยังคงเทใจให้กับการเป็นช่างทำขนมมากที่สุด แต่สตรีมเมอร์ก็ยังติดอยู่ใน 10 อันดับแรกของฝั่งเด็กหญิงเช่นกัน

ทัศนคติต่ออาชีพเริ่มเปลี่ยนไปอย่างชัดเจนเมื่อขยับมาสำรวจในกลุ่มนักเรียนระดับมัธยมต้นจำนวน 600 คน โดยพบว่า สตรีมเมอร์ออนไลน์ ร่วงลงไปอยู่อันดับที่ 4 ร่วมกับวิศวกรและแพทย์ ในขณะที่อันดับหนึ่งกลายเป็น พนักงานบริษัท (Company Employee) ตามด้วย ข้าราชการ (Civil Servant) และครู ซึ่งสะท้อนให้เห็นว่าเมื่อเด็กเริ่มเติบโตขึ้น ความต้องการความมั่นคงในการทำงานเริ่มมีบทบาทมากกว่าความสนุกสนานหรือการสร้างสรรค์คอนเทนต์ส่วนตัว

แนวโน้มความนิยมในอาชีพสายออนไลน์ยิ่งจางหายไปเมื่อสำรวจในระดับมัธยมปลาย ซึ่งพบว่าอาชีพสตรีมเมอร์ไม่ติดอยู่ใน 10 อันดับแรกเลยแม้แต่น้อย โดยนักเรียนมัธยมปลายทั้งชายและหญิงต่างเลือก พนักงานบริษัท (Company Employee) เป็นอันดับหนึ่ง รองลงมาคือข้าราชการ ครู และพยาบาล ซึ่งนักวิเคราะห์มองว่าสาเหตุที่ความนิยมลดลงอาจไม่ใช่เพราะเด็กละทิ้งความฝัน แต่เป็นเพราะเมื่อมีวุฒิภาวะมากขึ้น พวกเขาเริ่มมองเห็นความจริงของอาชีพนี้ว่าต้องใช้ความพยายามสูงและมีความเสี่ยงทางการเงิน รวมถึงต้องสร้างตัวตนเพื่อเอาใจผู้ชมซึ่งอาจไม่ใช่เรื่องสนุกเหมือนที่เคยจินตนาการไว้ตอนเป็นเด็ก

นอกจากนี้ วัฒนธรรมญี่ปุ่นที่ให้ความสำคัญกับการพึ่งพาตนเองและไม่เป็นภาระต่อผู้อื่น ส่งผลให้เยาวชนที่กำลังจะก้าวเข้าสู่ตลาดแรงงานในอนาคตอันใกล้หันมามองอาชีพที่มีรายได้สม่ำเสมอและมีความมั่นคงมากกว่า เช่นเดียวกับอาชีพนักกีฬาอาชีพหรือนักแสดง ที่เมื่อเด็กเริ่มรับรู้ถึงเบื้องหลังที่ต้องผ่านการฝึกซ้อมอย่างหนักและความยากลำบากในการประสบความสำเร็จ พวกเขามักจะเลือกเก็บสิ่งเหล่านั้นไว้เป็นเพียงงานอดิเรก และเลือกประกอบอาชีพที่ตอบโจทย์การใช้ชีวิตจริงมากกว่า