ETDA เรียกแพลตฟอร์มตลาดออนไลน์เสี่ยงสูง ชี้แจงมาตรการกำกับดูแลภายใต้กฎหมาย DPS

สำนักข่าวบริคอินโฟ – สำนักงานพัฒนาธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์ (สพธอ.) หรือ ETDA (เอ็ตด้า) ได้จัดประชุมชี้แจง “มาตรการดูแลการให้บริการบนแพลตฟอร์มดิจิทัลประเภทตลาดออนไลน์” แก่แพลตฟอร์มดิจิทัลประเภทตลาดสินค้า (Online Marketplace) จำนวน 19 แห่ง ที่เข้าข่ายมีความเสี่ยงสูงตามมาตรา 18(2) ของพระราชกฤษฎีกาการประกอบธุรกิจบริการแพลตฟอร์มดิจิทัลที่ต้องแจ้งให้ทราบ พ.ศ. 2565 (กฎหมาย DPS) เพื่อสร้างความเข้าใจในบทบาทหน้าที่และแนวทางการปฏิบัติตามกฎหมายที่เพิ่งมีผลบังคับใช้เมื่อวันที่ 10 กรกฎาคม 2568 โดยมาตรการเหล่านี้มีเป้าหมายเพื่อ ยกระดับความปลอดภัย มาตรฐานสินค้า และ คุ้มครองผู้บริโภค ในการซื้อขายออนไลน์

นายชัยชนะ มิตรพันธ์ ผู้อำนวยการ ETDA เปิดเผยว่า การประชุมครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อให้แพลตฟอร์มตลาดออนไลน์ที่มีความเสี่ยงสูง 19 แห่ง ซึ่งถูกกำหนดรายชื่อตามประกาศ สพธอ. เรื่องกำหนดรายชื่อบริการแพลตฟอร์มดิจิทัลประเภทตลาดสินค้าที่ต้องปฏิบัติตามมาตรา 20 ภายใต้กฎหมาย DPS เข้าใจถึงหน้าที่เพิ่มเติมที่ต้องดำเนินการ เช่น การพิสูจน์และยืนยันตัวตน ผู้ประกอบการหรือผู้ขาย, การตรวจสอบและเปิดเผยข้อมูลผู้ขาย, การตรวจสอบสินค้าให้มีมาตรฐานก่อนจำหน่าย, การวางนโยบายกำกับสินค้าและผู้ขาย, การจัดให้มีกลไกแจ้งปัญหา สำหรับผู้ใช้งาน และการส่งข้อมูลผู้ขายที่กระทำผิดเมื่อหน่วยงานรัฐร้องขอ ซึ่งมาตรการเหล่านี้จะช่วยเสริมสร้างความน่าเชื่อถือและความปลอดภัยในการทำธุรกรรมออนไลน์

นอกจากนี้ ETDA ยังได้ชี้แจงหลักเกณฑ์ในการประเมินแพลตฟอร์มประเภทตลาดสินค้าออนไลน์ที่เข้าข่ายมีความเสี่ยงสูง ซึ่งพิจารณาจากเงื่อนไขอย่างใดอย่างหนึ่งดังนี้: (1) มีมูลค่าธุรกรรมที่เกิดขึ้นบนบริการจากการให้บริการในไทยเกิน 100 ล้านบาท (2) ผู้ประกอบธุรกิจไม่ได้จดทะเบียนนิติบุคคลกับกรมพัฒนาธุรกิจการค้า (DBD) และมีจำนวน Business User ตั้งแต่ 100 ราย (3) ผู้ประกอบธุรกิจไม่ได้จดทะเบียนนิติบุคคลกับ DBD และมีจำนวน Average Monthly Active Users (AMAU) มากกว่า 5% แต่ไม่เกิน 10% ของประชากร หรือ (4) มีลักษณะบริการที่ผู้ใช้บริการสามารถกระทำการใดโดยไม่มีมาตรการควบคุมดูแลที่มีประสิทธิภาพ ซึ่งอาจส่งผลกระทบต่อสาธารณชนในรูปแบบของการกระทำที่ผิดกฎหมาย, กระทบต่อสิทธิมนุษยชน ข้อมูลส่วนบุคคล, กระทบต่อเด็ก, ผลกระทบทางลบต่อความเห็นทางการเมืองและการเลือกตั้ง หรือกระทบต่อประเด็นทางเพศและความรุนแรงทางเพศ ปัจจุบัน ETDA กำลังตรวจสอบข้อมูลแพลตฟอร์มดิจิทัลอื่นๆ เพิ่มเติม และจะประกาศรายชื่อแพลตฟอร์มที่เข้าเกณฑ์ดังกล่าวต่อไปตามที่มาตรา 24 กำหนดให้มีการ ทบทวนรายชื่อแพลตฟอร์ม ที่เข้าข่ายเสี่ยงสูงเป็นประจำทุกปี

ในช่วงท้ายของการประชุม แพลตฟอร์มดิจิทัลที่เข้าร่วมได้ซักถามประเด็นข้อสงสัยภายใต้กฎหมาย DPS โดยหลักๆ เป็นเรื่องหลักเกณฑ์และวิธีการคัดเลือกบริการที่มีหน้าที่เพิ่มเติม, การปฏิบัติหน้าที่ตามกฎหมายของสำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา (อย.) และสำนักงานมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม (สมอ.) ที่สอดคล้องกับประกาศ, การเชื่อมโยงข้อมูลกับหน่วยงานรัฐ รวมถึงการพิจารณาความน่าเชื่อถือของข้อมูลที่ผู้ประกอบการแจ้ง และระยะเวลาดำเนินการก่อนประกาศมีผลบังคับใช้ (180 วัน นับแต่วันประกาศในราชกิจจานุเบกษา) ETDA ได้เชิญหน่วยงานกำกับที่เกี่ยวข้อง เช่น สมอ., อย. และสำนักงานคณะกรรมการคุ้มครองผู้บริโภค (สคบ.) เข้าร่วมหารือและตอบข้อสงสัย ซึ่งสะท้อนถึงความร่วมมือแบบบูรณาการระหว่างหน่วยงานกำกับและแพลตฟอร์มดิจิทัล เพื่อยกระดับบริการแพลตฟอร์มดิจิทัลให้ผู้ใช้งาน มั่นใจในการใช้บริการ มากยิ่งขึ้น