การ์ทเนอร์คาดหน่วยงานรัฐ 80% เตรียมใช้ AI Agents ช่วยตัดสินใจภายในปี 2571 เน้นสร้างความโปร่งใสผ่าน Decision Intelligence

สำนักข่าวบริคอินโฟ – การ์ทเนอร์ อิงก์ (Gartner Inc.) บริษัทวิจัยและให้คำปรึกษาชั้นนำระดับโลก คาดการณ์ว่าภายในปี 2571 หน่วยงานรัฐบาลอย่างน้อย 80% จะมีการนำ เอไอเอเยนต์ (AI Agents) เข้ามาปรับปรุงกระบวนการตัดสินใจในภารกิจประจำให้เป็นระบบอัตโนมัติ เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพและยกระดับการให้บริการแก่ประชาชน โดยเน้นย้ำให้ผู้บริหารด้านเทคโนโลยีสารสนเทศระดับสูงหรือ ซีไอโอ (CIO) ปรับเปลี่ยนโมเดลการดำเนินงานไปสู่รูปแบบที่เน้นการตัดสินใจเป็นศูนย์กลาง หรือ Decision-Centric เพื่อรักษาความโปร่งใสและความเชื่อมั่นจากภาคสาธารณะ

ปัจจุบันหน่วยงานภาครัฐทั่วโลกกำลังเผชิญกับอุปสรรคสำคัญในการนำ ปัญญาประดิษฐ์ (Artificial Intelligence) มาใช้งาน โดยเฉพาะปัญหาเรื่องกลยุทธ์การดำเนินงานที่แยกส่วนหรือไซโล (Siloed Strategies) ซึ่งสูงถึง 41% และข้อจำกัดจากระบบเดิมที่ล้าสมัย (Legacy Systems) อีก 31% ข้อมูลจาก การ์ทเนอร์ (Gartner) ระบุว่าการเกิดขึ้นของ Multimodal AI และระบบเอเจนต์ (Agentic System) จะช่วยขยายขีดความสามารถในการคาดการณ์สถานการณ์ต่าง ๆ ได้ดียิ่งขึ้น แต่การปรับปรุงเพียงตัวเทคโนโลยีนั้นไม่เพียงพอที่จะแก้ไขปัญหาเชิงโครงสร้างได้

ดาเนียล นีเอโต (Daniel Nieto) ผู้อำนวยการอาวุโสฝ่ายวิเคราะห์ของ การ์ทเนอร์ ระบุว่า “บรรดา CIO ของหน่วยงานภาครัฐกำลังเผชิญแรงกดดันที่เพิ่มขึ้นในการเร่งนำ AI เข้ามาผสานรวมกับกระบวนการตัดสินใจอย่างมีธรรมาภิบาล ซึ่งการกำกับดูแลต้องเปลี่ยนจากการควบคุมตัวโมเดล ข้อมูล หรืออัลกอริทึม ไปสู่การกำกับดูแลที่ตัวการตัดสินใจโดยตรง หรือ Decision Intelligence (DI) เพื่อให้เส้นทางการตัดสินใจมีความชัดเจน โปร่งใส และตรวจสอบได้ในระดับมหภาค”

นอกจากนี้ การ์ทเนอร์ ยังคาดการณ์ว่าภายในปี 2572 หน่วยงานรัฐ 70% จะมีการกำหนดให้ใช้ระบบ Explainable AI (XAI) หรือเอไอที่สามารถอธิบายได้ ควบคู่ไปกับกลไก Human-in-the-Loop (HITL) เพื่อให้มนุษย์ยังมีส่วนร่วมและมีอำนาจตัดสินใจในกรณีที่มีความเสี่ยงสูงหรือส่งผลกระทบต่อสิทธิพลเมือง เนื่องจากหน่วยงานภาครัฐไม่สามารถพึ่งพาระบบแบบกล่องดำ (Black Box System) ที่ขาดความโปร่งใสในการตัดสินใจเรื่องสำคัญได้ ซึ่งแนวทางนี้จะช่วยสร้างสมดุลระหว่างระบบอัตโนมัติกับการใช้ดุลยพินิจของมนุษย์ได้อย่างเหมาะสม

สำหรับการยกระดับประสบการณ์ของประชาชน ข้อมูลการสำรวจพบว่า 50% ของหน่วยงานรัฐให้ความสำคัญกับเรื่องนี้เป็นอันดับต้น ๆ โดยวิทยาการด้านการตัดสินใจจะเปลี่ยนรูปแบบการบริการจากการตั้งรับไปสู่การมีส่วนร่วมเชิงรุกที่ตอบโจทย์เฉพาะบุคคล แม้ว่าในอนาคตการติดต่อสื่อสารโดยตรงกับเจ้าหน้าที่รัฐอาจลดลงเนื่องจากระบบอัตโนมัติ แต่ความเชื่อมั่นจะถูกสร้างขึ้นผ่านความเป็นธรรมและความสม่ำเสมอของระบบดิจิทัลที่สามารถตรวจสอบได้ในทุกขั้นตอน