ข่าว
ETDA เผยสถิติปี 2568 เรื่องร้องเรียนออนไลน์พุ่งกว่า 3.9 หมื่นเรื่อง กลุ่ม Gen Y-X ครองแชมป์เหยื่อสูงสุด
สำนักข่าวบริคอินโฟ – สำนักงานพัฒนาธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์ หรือ ETDA (เอ็ตด้า) เปิดเผยสถิติการรับเรื่องร้องเรียนผ่าน ศูนย์ช่วยเหลือและจัดการปัญหาออนไลน์ หรือ 1212 ETDA ตลอดปี 2568 พบว่ามีจำนวนการร้องเรียนรวมทั้งสิ้น 39,112 เรื่อง เพิ่มขึ้นจากปีก่อนหน้า 10.62% โดยปัญหา ซื้อขายออนไลน์ (Online Shopping) ยังคงครองอันดับหนึ่งต่อเนื่องเป็นปีที่ 3 ขณะที่กลุ่มวัยทำงานทั้ง Gen Y และ Gen X กลายเป็นกลุ่มที่ตกเป็นเหยื่อมิจฉาชีพสูงที่สุดรวมกันกว่า 71% แซงหน้ากลุ่มผู้สูงอายุ เนื่องจากพฤติกรรมการทำธุรกรรมและการเปิดเผยข้อมูลส่วนบุคคลบนโลกออนไลน์ที่สม่ำเสมอ
จากการวิเคราะห์ข้อมูลพบว่า ปัญหาที่ได้รับเรื่องร้องเรียนมากที่สุด 5 อันดับแรกในปี 2568 ประกอบด้วย ปัญหาซื้อขายออนไลน์ จำนวน 14,238 เรื่อง (36.40%) ตามมาด้วย ปัญหาเว็บไซต์ผิดกฎหมาย 12,793 เรื่อง (32.71%) ปัญหาการสอบถามข้อสงสัย 3,506 เรื่อง (8.96%) ปัญหาด้านการคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล 2,407 เรื่อง (6.15%) และปัญหาการประกอบธุรกิจอย่างไม่เป็นธรรม 2,203 เรื่อง (5.63%) นอกจากนี้ยังพบประเด็นความขัดแย้งบน แพลตฟอร์มดิจิทัล (Digital Platform) เพิ่มขึ้น โดยเฉพาะการกำหนดเงื่อนไขการค้าที่ไม่เป็นธรรม การนำข้อมูลส่วนบุคคลไปใช้โดยไม่ได้รับความยินยอม และปัญหาค่าบริการ รถรับจ้างผ่านแอปพลิเคชัน (Ride Sharing) ที่ไม่ตรงตามราคาที่แสดงผล
ดร.ชัยชนะ มิตรพันธ์ ผู้อำนวยการ ETDA ระบุว่า “แม้ตัวเลขในแต่ละปีจะมีการปรับลดหรือเพิ่มแตกต่างกัน แต่ปัญหาการซื้อขายออนไลน์ยังคงเป็นปัญหาที่มีการร้องเรียนสูงสุด 3 ปีซ้อน สะท้อนพฤติกรรมผู้บริโภคที่มีแนวโน้มพึ่งพาแพลตฟอร์มออนไลน์เป็นหลัก ส่งผลให้เกิดปัญหาตามมา เช่น การไม่ได้รับสินค้า หรือได้รับสินค้าไม่ตรงตามข้อตกลง ซึ่งสร้างความเสียหายต่อผู้บริโภคเป็นจำนวนมาก”
สำหรับสถิติผู้ร้องเรียนตามช่วงวัยพบว่า Gen Y (อายุ 29–44 ปี) มีสัดส่วนสูงสุดที่ 41.91% รองลงมาคือ Gen X (อายุ 45–60 ปี) 29.94% สาเหตุหลักเกิดจากพฤติกรรมการชอปปิงออนไลน์เป็นประจำและมีกำลังซื้อสูง รวมถึงการแบ่งปันไลฟ์สไตล์ผ่านสื่อสังคมออนไลน์ที่กลายเป็นจุดเสี่ยงให้มิจฉาชีพเข้าถึงข้อมูลได้ง่าย นอกจากนี้ ความมั่นใจในทักษะดิจิทัลของตนเองจนขาดการตรวจสอบความน่าเชื่อถือของแหล่งข้อมูลอย่างรอบคอบ ยังเป็นปัจจัยสำคัญที่ทำให้กลุ่มวัยทำงานตกเป็นเป้าหมายหลักในปีนี้
ด้านรูปแบบภัยออนไลน์ที่ต้องเฝ้าระวังในปี 2569 ทาง ETDA ได้ยกระดับการตรวจสอบผ่านกฎหมาย DPS (Digital Platform Services) โดยมุ่งเน้นไปที่การหลอกให้จ่ายเงินก่อน เช่น พัสดุเก็บเงินปลายทาง (COD) ที่ไม่ได้สั่ง การหลอกลงทุน หรือโอนจองที่พัก รวมถึงการสร้างรีวิวและตัวตนปลอมโดยแอบอ้างชื่อ อินฟลูเอนเซอร์ (Influencer) หรือแบรนด์ดังเพื่อสร้างความน่าเชื่อถือ ทั้งนี้ทางศูนย์ 1212 ETDA สามารถดำเนินการแก้ไขเรื่องร้องเรียนได้สำเร็จแล้วถึง 99.78% ในปีที่ผ่านมา
ในก้าวต่อไปปี 2569 ETDA เตรียมผลักดันกลไกร่วมกำกับดูแลภายใต้แนวทาง Risk-based Approach โดยกำหนดให้แพลตฟอร์มประเภท Online Marketplace และ Social Commerce ต้องมีระบบ Notice & Take Down เพื่อคัดกรองสินค้าไม่ได้มาตรฐานออกทันที พร้อมตรวจสอบสถานะผู้ขับขี่และรถในบริการ Ride Sharing ให้ถูกต้อง เพื่อสร้างความปลอดภัยและความโปร่งใสในระบบนิเวศดิจิทัลของประเทศไทยอย่างยั่งยืน
