เปิดกรอบการเงิน Just Transition Financing หนุน SMEs และชุมชนปรับตัวสู่เศรษฐกิจสีเขียวอย่างเป็นธรรม

สำนักข่าวบริคอินโฟ – เวทีสัมมนา ESG Symposium 2026 เผยแนวคิด Just Transition Financing หรือกรอบการเงินเพื่อการเปลี่ยนผ่านอย่างเป็นธรรม มุ่งเน้นการจัดสรรเงินทุนเพื่อช่วยเหลือผู้ประกอบการ SMEs แรงงาน ผู้บริโภค และชุมชน ให้สามารถปรับตัวรับมือกับผลกระทบจากการเปลี่ยนผ่านสู่เศรษฐกิจสีเขียวและดิจิทัล โดยไม่ทิ้งกลุ่มเปราะบางไว้ข้างหลัง

กรอบการทำงานดังกล่าวเป็นความร่วมมือระหว่าง Boston Consulting Group (BCG), World Business Council for Sustainable Development (WBCSD) และ Council for Inclusive Capitalism ซึ่งได้ร่วมกันจัดทำ Just Transition Financing Framework เพื่อเชื่อมโยงโครงสร้างทางการเงินเข้ากับผลลัพธ์ที่เป็นรูปธรรม โครงสร้างนี้ประกอบด้วย 7 องค์ประกอบหลัก ได้แก่ แหล่งเงินทุน ประเภทของทุน ตัวกลางและพันธมิตร กลไกสนับสนุน ผู้รับเงินทุน ผู้ได้รับประโยชน์ปลายทาง และการใช้เงินทุน เช่น การสนับสนุนการเข้าถึงพลังงานสะอาด การพัฒนาทักษะแรงงาน และการเพิ่มศักยภาพทางธุรกิจ

ทั้งนี้ กรอบการเงินได้ระบุ 4 กลุ่มเป้าหมายสำคัญที่ต้องคำนึงถึง ได้แก่ กลุ่มแรงงานที่ต้องพัฒนาทักษะใหม่รองรับเทคโนโลยีและปัญญาประดิษฐ์ (AI) กลุ่มผู้บริโภคที่ต้องเข้าถึงสินค้าและบริการสีเขียวในราคาที่เหมาะสม กลุ่มธุรกิจขนาดกลางและขนาดย่อม (SMEs) และขนาดย่อมมาก (MSMEs) ซึ่งคิดเป็น 99% ของธุรกิจและสร้างมูลค่า 35% ของ GDP แต่ยังขาดแคลนเงินทุนและความรู้ตามมาตรฐาน ESG รวมถึงกลุ่มชุมชนท้องถิ่นที่อาจได้รับผลกระทบต่อวิถีชีวิตจากการปรับใช้เทคโนโลยีใหม่ในภาคอุตสาหกรรม

ภายในงานยังได้นำเสนอบทเรียนจาก 3 กรณีศึกษาที่นำแนวคิดการเปลี่ยนผ่านอย่างเป็นธรรมไปปรับใช้จริง ได้แก่ Saraburi Sandbox เมืองต้นแบบคาร์บอนต่ำที่ผสานความร่วมมือระหว่างภาครัฐ เอกชน และชุมชน ผ่านโครงการจัดการขยะ การเพิ่มพื้นที่สีเขียว และการใช้ปูนซีเมนต์ลดโลกร้อนซ่อมแซมบ้านกลุ่มเปราะบาง ถัดมาคือ Indorama Ventures หรือ IVL ที่ออกพันธบัตรส่งเสริมความยั่งยืน (Sustainability-Linked Bond) วงเงิน 10,000 ล้านบาท พร้อมผลักดันแรงงานนอกระบบในห่วงโซ่อุปทานการรีไซเคิลพลาสติกเข้าสู่ระบบนิเวศอย่างเป็นธรรม และ Petronas ที่จัดทำโครงการ Petronas Supplier Support Programme เพื่อช่วยเหลือคู่ค้ากว่า 60% ที่เป็น SMEs ใน 3 ด้านหลัก ได้แก่ การอบรมความรู้ ESG การจัดทำแพลตฟอร์มรายงานคาร์บอน และการสนับสนุนการเข้าถึงสินเชื่อเพื่อการเปลี่ยนผ่าน ซึ่งมีผู้ประกอบการเข้าร่วมแล้วกว่า 1,022 ราย

สำหรับแนวทางการบริหารจัดการทุนเพื่อการเปลี่ยนผ่านอย่างเป็นธรรม จำเป็นต้องเริ่มต้นจากการประเมินความต้องการที่แท้จริงของผู้ได้รับผลกระทบเป็นหลัก แทนการยึดแหล่งเงินทุนเป็นตัวตั้ง พร้อมทั้งอาศัยกลไกทางการเงินแบบผสมผสาน (Blended Finance) และการบูรณาการความร่วมมือข้ามภาคส่วน เพื่อลดความเสี่ยงด้านการลงทุนและช่วยให้ทุกภาคส่วนสามารถเปลี่ยนผ่านสู่เป้าหมายความยั่งยืนได้อย่างเท่าเทียม