Pop Culture & Sub Culture
ดราม่าญี่ปุ่น! ชาวเน็ตผุดเรื่องร้องเพลงตามในคอนเสิร์ต เป็นการ “เสียมารยาท” แต่นักดนตรีอาชีพชาวญี่ปุ่นไม่มองเช่นนั้น
สำนักข่าวบริคอินโฟ – กลายเป็นประเด็นถกเถียงร้อนแรงบนโลกออนไลน์ของญี่ปุ่น เกี่ยวกับ มารยาทในคอนเสิร์ต (Concert etiquette) ว่าแท้จริงแล้วผู้ชมควร ร้องเพลงตาม (Sing along) ศิลปินในขณะทำการแสดงหรือไม่ ประเด็นนี้เริ่มต้นจากแฟนเพลงวงร็อคระดับตำนานอย่าง B’z (บีซ) ที่ออกมาบ่นถึงประสบการณ์การชมคอนเสิร์ตที่ไม่น่าประทับใจ นำไปสู่การตั้งคำถามถึงขอบเขตของการสนุกในงานแสดงสด ล่าสุดสื่อต่างประเทศได้สัมภาษณ์นักดนตรีอาชีพ เพื่อสะท้อนมุมมองจากฝั่งคนบนเวทีว่าแท้จริงแล้วพวกเขารู้สึกอย่างไรกับเรื่องนี้
จุดเริ่มต้นของดราม่าเกิดจากโพสต์ไวรัลของแฟนเพลงรายหนึ่งที่ไปชมคอนเสิร์ตของ B’z วงร็อคที่มียอดขายถล่มทลายในญี่ปุ่น โดยระบุว่ามีชายสูงวัยที่ยืนด้านหลังร้องเพลงตามเสียงดังสนั่นถึง 6 เพลงรวด จนทำให้เขาไม่สามารถโฟกัสกับเสียงร้องของ โคชิ อินาบะ (Koshi Inaba) นักร้องนำได้เลย เมื่อหันไปตักเตือน ชายคนดังกล่าวกลับหัวเราะและตอบกลับว่า “คอนเสิร์ตคือที่ที่คนมาเพื่อปลดปล่อยและสนุกกัน” ซึ่งสร้างความหงุดหงิดใจให้กับเจ้าของโพสต์อย่างมาก เหตุการณ์นี้ทำให้ชาวเน็ตเสียงแตกเป็นสองฝั่ง ฝั่งหนึ่งเห็นใจผู้โพสต์ที่ถูกรบกวนสมาธิ แต่อีกฝั่งก็มองว่าคอนเสิร์ตหลายแห่งสนับสนุนให้แฟน ๆ ร้องตาม
เพื่อหาคำตอบในเรื่องนี้ ทางสื่อต้นทางได้สอบถามไปยัง มือกีตาร์ K นักดนตรีอาชีพและนักแต่งเพลง (สงวนชื่อจริงเพื่อให้แสดงความเห็นได้อย่างอิสระ) โดยเขาให้ความเห็นว่า ในมุมมองของศิลปิน การร้องเพลงตามไม่ใช่เรื่องผิดมารยาทโดยเนื้อแท้ โดยเฉพาะกับวงดนตรีที่เริ่มจากศูนย์ การที่มีคนร้องเพลงตามถือเป็นเรื่องน่าซาบซึ้งใจ อย่างไรก็ตาม เขาชี้ว่าเสียงรบกวนที่ขัดจังหวะการไหลลื่นของเพลง หรือเสียงตะโกนที่เมามันเกินไปในเพลงช้า ก็อาจรบกวนสมาธิผู้แสดงได้เช่นกัน แต่ในบริบทของ ไลฟ์เฮาส์ (Live music clubs) หรือ การแสดงสด ที่มีวงดนตรีขึ้นเล่นหลายวง (Multiple acts) เขาเชื่อว่าสิ่งเหล่านี้เป็นเรื่องยอมรับได้ เพราะผู้ชมมีความหลากหลาย
มือกีตาร์ K ได้ขยายความถึงความแตกต่างระหว่างงานรวมศิลปินกับงานแสดงเดี่ยวว่า หากเป็นคอนเสิร์ตของศิลปินเดี่ยวหรือวงเดียว ผู้ชมมักคาดหวังที่จะอินไปกับศิลปินคนนั้น ศิลปินจึงให้ความสำคัญกับการสร้างบรรยากาศ เพื่อให้แฟนเพลงเป็นส่วนหนึ่งของโชว์ ดังนั้นวิธีการสร้างการมีส่วนร่วมของผู้ชมจึงส่งผลต่อภาพรวมของคอนเสิร์ตด้วย ดังนั้นเขาจึงเน้นย้ำเรื่อง TPO (Time, Place, and Occasion) หรือ กาลเทศะ เป็นสำคัญ สิ่งที่ทำได้ในไลฟ์เฮาส์อาจไม่เหมาะกับสเตเดียมทัวร์ และสิ่งที่ทำได้ในงานเฟสติวัลอาจไม่เหมาะกับคอนเสิร์ตเดี่ยว
สำหรับกรณีดราม่าในคอนเสิร์ต B’z นั้น มือกีตาร์ K วิเคราะห์ว่า ในฐานะคนทำเพลงเขาชอบความกระตือรือร้นของแฟนเพลงที่จะร้องหรือเชียร์ตาม แต่ในฐานะผู้ชม การที่มีคนร้องเสียงดังข้างหูตลอดเวลาในคอนเสิร์ตขนาดใหญ่ อาจก่อให้เกิดความรู้สึกอึดอัดได้ โดยเฉพาะเมื่อ B’z เป็นวงที่มีฐานแฟนคลับกว้างขวาง ทั้งคนที่คุ้นเคยกับวัฒนธรรมไลฟ์เฮาส์และคนทั่วไป จึงเกิดความแตกต่างทางวัฒนธรรมการชมคอนเสิร์ตขึ้น
ดังนั้นบทสรุปของเรื่องนี้ อาจอยู่ที่การตระหนักรู้ถึงกาลเทศะและบรรยากาศรอบข้าง เพื่อให้ทุกคนสามารถสนุกกับดนตรีร่วมกันได้อย่างลงตัว
