ประชากรญี่ปุ่นลดลงต่ำกว่า 120 ล้านคนในรอบ 42 ปี สวนทางจำนวนชาวต่างชาติพุ่งสูงทำสถิติใหม่

สำนักข่าวบริคอินโฟ – กระทรวงการกิจการภายในและการสื่อสารของญี่ปุ่น (MIC) เปิดเผยข้อมูลประชากร ณ วันที่ 1 มกราคม 2569 พบว่าจำนวนสัญชาติญี่ปุ่นลดลงเหลือ 119,736,483 คน ซึ่งเป็นการลดลงต่ำกว่า 120 ล้านคนเป็นครั้งแรกนับตั้งแต่ปี 2527 ขณะที่จำนวนชาวต่างชาติที่พำนักในประเทศกลับเพิ่มสูงขึ้นเป็นประวัติการณ์ ช่วยชดเชยการลดลงของประชากรในประเทศบางส่วน

สถิติดังกล่าวระบุว่า จำนวนประชากรชาวญี่ปุ่นลดลงประมาณ 917,000 คนเมื่อเทียบกับปีที่ผ่านมา ซึ่งเป็นการลดลงต่อปีที่มากที่สุดนับตั้งแต่เริ่มมีการเก็บรวบรวมข้อมูลในปี 2511 โดยสะท้อนถึงวิกฤตโครงสร้างประชากรจากสังคมผู้สูงอายุและอัตราการเกิดที่ลดลงอย่างต่อเนื่อง ในช่วงปีที่ผ่านมา ญี่ปุ่นมีจำนวนผู้เสียชีวิตสูงถึงราว 1.59 ล้านคน ขณะที่ยอดเด็กเกิดใหม่ลดลงสู่ระดับต่ำสุดเป็นประวัติการณ์ที่ประมาณ 670,000 คน

เมื่อพิจารณาเป็นรายจังหวัด พบว่า 46 จาก 47 จังหวัดทั่วประเทศมีจำนวนประชากรชาวญี่ปุ่นลดลง โดยมีเพียงกรุงเทพมหานครของญี่ปุ่น หรือกรุงโตเกียว เพียงแห่งเดียวที่ประชากรชาวญี่ปุ่นเพิ่มขึ้นร้อยละ 0.09 ส่วนจังหวัดที่ประชากรลดลงมากที่สุด ได้แก่ จังหวัดอากิตะ ลดลงร้อยละ 1.95 ตามมาด้วยจังหวัดอาโอโมริและจังหวัดโคจิ ซึ่งลดลงร้อยละ 1.70 เท่ากัน

ในทางกลับกัน ประชากรชาวต่างชาติที่อยู่อาศัยในญี่ปุ่นมีจำนวนเพิ่มขึ้นราว 354,000 คนเมื่อเทียบรายปี ส่งผลให้ยอดรวมแตะระดับ 4,031,159 คน ซึ่งเป็นสถิติสูงที่สุดนับตั้งแต่เริ่มบันทึกข้อมูลประชากรกลุ่มนี้ในปี 2556

ทิศทางที่สวนทางกันนี้ตอกย้ำถึงการเปลี่ยนแปลงทางประชากรศาสตร์ของญี่ปุ่น ซึ่งกำลังพึ่งพาชาวต่างชาติเพื่อทดแทนแรงงานในประเทศที่ลดลง แม้ภาครัฐจะอยู่ระหว่างการเตรียมบังคับใช้มาตรการและเงื่อนไขที่เข้มงวดมากขึ้นสำหรับผู้ขอถิ่นที่อยู่ถาวร แต่แนวโน้มประชากรต่างชาติยังมีโอกาสเติบโตขึ้นตามการฟื้นตัวอย่างต่อเนื่องของภาคการท่องเที่ยวและการเปิดรับชาวต่างชาติ