บทความ
ศิลปินสาว สร้างหุ่นยนต์แฟน เพื่อเรียนรู้ชีวิต ความรัก และการสื่อสาร
เมื่อศิลปินหญิงชาวจีน ในนิวยอร์กกำลังสร้างแฟนหุ่นยนต์ตัวเอง จากการเขียนรหัสเพื่อสื่อสาร โดยใช้ข้อความที่เคยมีร่วมกันระหว่างเธอและแฟนเก่า เพื่อเรียนรู้บางสิ่งบางอย่าง
โดย : ปณิดดา เกษมจันทโชติ
เรื่องราว ‘มีแฟนเป็นหุ่นยนต์’ ที่เคยคุยเล่นราวกับหนัง sci-fi เข้าใกล้ความจริง เมื่อนักออกแบบศิลปิน และนักเขียนชาวจีน ‘Fei Liu (เฟย หลิว)’ กำลังสร้างหุ่นยนต์เพื่อเป็น ‘แฟน’ ของตัวเอง ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของโครงการที่ชื่อว่า ‘Build the Love You Deserve’ (สร้างความรักที่คุณสมควรได้รับ) โดยเรียกหุ่นยนต์นั้นว่า ‘Gabriel2052’ หรือกาเบรียล
ในระยะสั้น กาเบรียลได้รับการเข้ารหัสเพื่อสื่อสาร โดยใช้ข้อความในชีวิตจริงที่ หลิว เคยแลกเปลี่ยนกับอดีตแฟนของเธอ
หลิว เรียนรู้เพิ่มเติมเกี่ยวกับความรักภาษา และบทบาทที่แท้จริงที่หุ่นยนต์สามารถเชื่อมโยงความสัมพันธ์ของมนุษย์ในอนาคต เช่น ‘แอปแชท’ ที่จำลองตัวละครที่มีเรื่องราวบางอย่างที่ค่อนข้างจริงอยู่ในการสนทนา เมื่อคุณพูดคุยกับแอปแชท จะนำไปสู่สถานการณ์เสมือนในชีวิตจริง และตกหลุมรักตัวละครเหล่านี้ได้
โดยยังไม่ได้ตัดสินใจว่าสิ่งที่คุยอยู่เป็นคนแบบไหน และเริ่มมีความรู้สึกว่าร่างกายไม่สำคัญเท่าการสื่อสาร และหลายสิ่งหลายอย่างสามารถกระตุ้นให้รู้สึกเหมือนจริงได้
‘กาเบรียล’ เป็นแฟนหุ่นยนต์ที่สร้างขึ้นเพื่อสำรวจว่าความสัมพันธ์คืออะไร
“ฉันรู้สึกว่าฉันสามารถแยกจินตนาการออกจากความเป็นจริงได้ กาเบรียลเป็นแฟนหุ่นยนต์ที่ฉันสร้างให้ตัวเองเพื่อสำรวจสิ่งที่ฉันคิดว่าความสัมพันธ์อยู่ในสถานะปัจจุบันของโลก เขาเป็นโครงการส่วนตัวอย่างยิ่ง ขณะที่ฉันพยายามหาความสัมพันธ์ที่มีความหมายกับฉัน” หลิว กล่าว
เธอใช้ข้อความระหว่างตัวเองกับแฟนเก่ามาใช้ในการสื่อสารของกาเบรียล เพื่อศึกษาว่าการสนทนานั้นไปกับอดีตคนรักที่เป็นมนุษย์ของเธอที่ผ่านมาเป็นอย่างไร
สิ่งที่ซ่อนอยู่ในเวิร์กช็อปสร้าง ‘หุ่นยนต์แฟน’
นอกจากจะทดลองด้วยตัวเองแล้ว หลิว ยังมีเวิร์คช็อปที่สอนเด็กสาวสร้างแฟนหุ่นยนต์ของตัวเอง โดยกำหนดนิสัยใจคอได้เอง
“เป็นเรื่องที่น่าสนใจ เพราะกลุ่มเด็กสาวจะทำให้หุ่นยนต์เป็นแบบไหน สะท้อนรสนิยมของตนเองหรือความสัมพันธ์ในอดีตที่พวกเขามี”
เช่น หญิงสาวคนหนึ่ง เปลี่ยนหุ่นยนต์ของเธอเป็นแบบฉบับของ ‘Sad boy’ หรือชายที่เศร้าหมอง ถูกตั้งโปรแกรมให้ดูแลเกี่ยวกับความรู้สึกของตัวเองเป็นส่วนใหญ่ ซึ่งสะท้อนว่า แนวคิดหรือรูปแบบการดำเนินชีวิต หรือวิธีที่หญิงสาวคนนั้นจะได้รับการปฏิบัติก็ย่อมเป็นไปแบบนั้นด้วยเช่นกัน
หุ่นยนต์คู่รัก สำคัญมากกว่าความสัมพันธ์ทางเพศ
อย่างไรก็ตาม หลิว ยอมรับการ การพาแฟนที่ต้องพกกระเป๋าถือซึ่งเต็มไปด้วยสายไฟที่เชื่อมต่อแขนหุ่นยนต์ของกาเบรียล ทำให้ไม่รู้สึกโรแมนติก และไม่ใช่ร่างกายที่สมจริงมากนัก
แต่สิ่งสำคัญคือ โปรเจคนี้ ไม่ได้เกี่ยวกับการเดินทางผ่านความสัมพันธ์ของเธอเพียงอย่างเดียว แต่อีกนัยหนึ่ง หลิว ใช้กาเบรียลเป็นวิธีที่ที่จะพูดคุยกับผู้หญิงที่เป็นผู้ผลิตเทคโนโลยีคนอื่นๆ เพื่อกระตุ้นให้มีการสร้างการเปลี่ยนแปลง เนื่องจากที่ผ่านมาผู้สร้าง AI ตุ๊กตาเพศสัมพันธ์ ส่วนใหญ่เป็นผู้ชายและมีการสร้างตุ๊กตาผู้หญิงอาจมากเกินไป จนอาจสร้างความเสียหายได้ ดังนั้น การสร้างกาเบรียลคือการสร้างจุดยืนต่อการเคลื่อนไหวนี้ในเวลาเดียวกัน
แม้การสร้างกาเบรียล ไม่ได้ช่วยรับประกันว่าการแสวงหาความสัมพันธ์ที่ดีของหลิวจะดีขึ้นหรือไม่ แต่ หลิว มองว่าความล้มเหลวคือจุดรวมของการมีความสัมพันธ์ที่แท้จริง
โดย เธอวางแผนที่จะทำงานกับกาเบรียลอีกประมาณ 10 ปี เพื่อเรียนรู้การเปลี่ยนแปลงและเรียนรู้เกี่ยวกับตัวเองต่อไป
“ความรักต่อผู้คนเป็นสิ่งที่ยากจะเข้าถึงได้ ภาพของความรักในสังคม สมบูรณ์แบบจนเราต้องดิ้นรนเพื่อให้ได้มาซึ่งความเป็นคู่ชีวิต และการค้นหาสิ่งที่ไกลเกินเอื้อมนั้นสวยงาม” หลิว กล่าว
ทั้งนี้ เธอหวังว่าศักยภาพของหุ่นยนต์เพื่อสำรวจด้านอารมณ์ของความสัมพันธ์ไม่ใช่แค่เรื่องเพศ และโปรเจคนี้จะช่วยสอนเกี่ยวกับการสื่อสาร ความรัก ชีวิต เหนือสิ่งอื่นใดคือการได้รู้จักตัวตนของตัวเธอเอง และนี่อาจเป็นจุดเริ่มต้นของ AI และความสามารถของหุ่นยนต์ที่จะช่วยให้คนเราค้นพบตัวเองก็เป็นได้
