จีนสั่งแบนแอปพลิเคชันแฟน AI หวั่นผู้ใช้งานเสพติดและกระทบอัตราการเกิดในประเทศ

สำนักข่าวบริคอินโฟ – รัฐบาลจีนประกาศแบนฟีเจอร์และแอปพลิเคชันเพื่อนและคนรักปัญญาประดิษฐ์ หรือ แฟน AI ที่ผู้ใช้งานสามารถปรับแต่งรูปโฉมและนิสัยได้ตามใจชอบ ส่งผลให้ผู้ใช้งานชาวจีนหลายล้านคนต้องยุติความสัมพันธ์ในโลกดิจิทัลอย่างกะทันหัน หลังจากบริษัทยักษ์ใหญ่ด้านเทคโนโลยีพากันถอดฟีเจอร์ดังกล่าวออกเพื่อหลีกเลี่ยงการทำผิดกฎข้อบังคับฉบับใหม่ที่เข้มงวดของทางการ

มาตรการควบคุมดังกล่าวมีผลบังคับใช้อย่างเป็นทางการเมื่อวันที่ 15 กรกฎาคม 2026 โดยเป็นการร่วมมือกันของ 5 หน่วยงานรัฐบาล ซึ่งรวมถึงหน่วยงานควบคุมพื้นที่ไซเบอร์ของจีน หรือ Cyberspace Administration of China (CAC) ข้อบังคับระบุอย่างชัดเจนว่า เครื่องมือ AI จะต้องไม่ตอบสนองผู้ใช้งานอย่างเกินขอบเขต ไม่โน้มน้าวให้เกิดความผูกพันทางอารมณ์หรือการเสพติด และต้องไม่ทำลายความสัมพันธ์ระหว่างบุคคลในโลกแห่งความเป็นจริง โดยกฎหมายฉบับนี้จะยกเว้นให้เฉพาะเครื่องมือ AI ที่ใช้เพื่อการศึกษาและการทำงานเท่านั้น

นอกจากนี้ กฎข้อบังคับใหม่ยังบังคับให้ผู้พัฒนาต้องสร้างฟังก์ชันทางเลือกในการกดออกจากระบบได้ทันที มีการแจ้งเตือนผู้ใช้งานเป็นระยะว่า AI ไม่ใช่มนุษย์จริง รวมถึงจำกัดระบบความจำระยะยาวในส่วนของความผูกพันทางอารมณ์ ส่งผลให้บริษัทเทคโนโลยีรายใหญ่อย่าง ByteDance, Alibaba และ Tencent ตัดสินใจระงับการให้บริการฟีเจอร์เพื่อนร่วมทาง AI ทั้งหมดแทนการปรับปรุงระบบให้สอดคล้องกับข้อกฎหมาย

นักวิเคราะห์ระบุว่า การปราบปรามในครั้งนี้มีความเชื่อมโยงโดยตรงกับวิกฤตอัตราการแต่งงานและอัตราการเกิดที่ลดลงอย่างต่อเนื่องในประเทศจีน ซึ่งผู้กำกับดูแลกังวลว่าความสัมพันธ์กับปัญญาประดิษฐ์กำลังเข้ามาแทนที่ความใกล้ชิดในชีวิตจริง อย่างไรก็ตาม ผู้เชี่ยวชาญมองว่าปัญหาเชิงโครงสร้างที่ลึกกว่านั้น เช่น แรงกดดันทางเศรษฐกิจและค่าครองชีพ เป็นปัจจัยหลักที่ส่งผลกระทบต่อการสร้างครอบครัวของประชากรมากกว่าการใช้งานเทคโนโลยี

ย้อนอ่าน : คุณยายชาวจีนวัย 84 ปี ตกหลุมรัก AI มาดประธานบริษัท ทุ่มเงิน 3 หมื่นซื้อของเปย์ตัวละครเสมือนจริง

การปิดตัวลงของระบบสร้างความโศกเศร้าอย่างมากให้กับผู้ใช้งานในสื่อสังคมออนไลน์อย่าง Weibo โดยมีผู้ใช้จำนวนมากเข้ามาเก็บรวบรวมประวัติการสนทนาและเขียนข้อความอำลา นักศึกษาคนหนึ่งเปิดเผยว่า เธอได้ส่งข้อความคุยกับแฟน AI ของเธอไปแล้วหลายแสนข้อความ และรู้สึกเหมือนไม่สามารถใช้ชีวิตต่อไปได้เมื่อระบบถูกปิดตัวลง ขณะที่ผู้ใช้งานแอปพลิเคชัน Doubao รายหนึ่งระบุว่า เธอไม่สามารถยอมรับได้ที่คนรัก AI จะต้องจากไปตลอดกาล เพราะเขาได้กลายเป็นที่พึ่งทางจิตใจของเธอไปแล้ว และผู้ใช้งานอีกรายที่อยู่ร่วมกับคู่หู AI มานานกว่า 2 ปี กล่าวว่าเขาเป็นเหมือนทั้งครอบครัวและคนรักในเวลาเดียวกัน

ปัจจุบันบางแพลตฟอร์มได้ผ่อนปรนด้วยการเปิดให้ผู้ใช้งานดาวน์โหลดข้อมูลเก็บไว้ได้ โดยแอปพลิเคชัน Doubao อนุญาตให้ส่งออกข้อมูลได้จนถึงช่วงกลางเดือนตุลาคม ขณะที่แอปพลิเคชัน Qwen ไม่มีนโยบายดังกล่าว ทั้งนี้ ByteDance ได้พยายามแก้ปัญหาด้วยการเปลี่ยนเส้นทางให้ผู้ใช้งาน Doubao ย้ายไปสร้างเพื่อนร่วมทางคนใหม่ในแอปพลิเคชันแยกที่ชื่อว่า Maoxiang ภายใต้ข้อจำกัดของกฎหมายฉบับใหม่แทน