กระทรวง อว. โดย สวทช. ร่วมหารือยุทธศาสตร์ AI ในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้

สำนักข่าวบริคอินโฟ – เมื่อวันที่ 26 พฤษภาคม 2568 ณ กรุงโตเกียว ประเทศญี่ปุ่น กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) โดย ศาสตราจารย์ ดร.ชูกิจ ลิมปิจำนงค์ ผู้อำนวยการสำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ (สวทช.) ได้เข้าร่วมการประชุมโต๊ะกลม OECD-Southeast Asia Policy Roundtable on Artificial Intelligence เพื่อแลกเปลี่ยนและหารือเชิงนโยบายด้าน ปัญญาประดิษฐ์ (AI) สำหรับภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ซึ่งเป็นโอกาสในการสร้างการรับรู้เกี่ยวกับ AI ของประเทศไทย และส่งเสริมการสร้างเครือข่ายความร่วมมือระดับนานาชาติ

ศาสตราจารย์ ดร.ชูกิจ ลิมปิจำนงค์ ได้กล่าวถึงการขับเคลื่อน AI ของประเทศไทยว่า รัฐบาลไทยได้ให้ความสำคัญและคณะรัฐมนตรีได้อนุมัติ แผนปฏิบัติการด้านปัญญาประดิษฐ์แห่งชาติเพื่อการพัฒนาประเทศไทย (พ.ศ. 2565 – 2570) พร้อมทั้งแต่งตั้งคณะกรรมการขับเคลื่อนแผนฯ โดยมีนายกรัฐมนตรีเป็นประธาน และมี กระทรวง อว. ร่วมกับ กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม เป็นหน่วยงานหลักในการขับเคลื่อนร่วมกับพันธมิตรทั้งภาครัฐและเอกชน แผนดังกล่าวประกอบด้วย 5 ยุทธศาสตร์ และ 15 แผนงาน ภายใต้วิสัยทัศน์ที่มุ่งสร้าง ระบบนิเวศ AI ที่ครบวงจรและเชื่อมโยง เพื่อยกระดับเศรษฐกิจและคุณภาพชีวิตของประชาชนภายในปี พ.ศ. 2570

ภายใต้นโยบาย “อว. For AI” ของ นางสาวศุภมาส อิศรภักดี รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) ได้มีการผลักดันศักยภาพด้าน AI ของกระทรวงฯ เพื่อเป็นรากฐานสำคัญในการสร้างขีดความสามารถของประเทศใน 3 ด้าน ได้แก่ AI for Education, AI workforce development และ AI innovation รัฐมนตรีว่าการกระทรวง อว. เน้นย้ำว่า AI กำลังมีบทบาทในการเปลี่ยนแปลงเศรษฐกิจและวิถีชีวิตของทุกคน และประเทศไทยพร้อมที่จะสนับสนุนอย่างจริงจัง

ศาสตราจารย์ ดร.ชูกิจ ลิมปิจำนงค์ กล่าวเพิ่มเติมว่า AI มีบทบาทสำคัญอย่างรวดเร็วในทุกมิติของชีวิต และภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้เป็นยุทธศาสตร์สำคัญที่มีการลงทุนและพัฒนา AI อย่างมหาศาล โดยในช่วงครึ่งแรกของปี ค.ศ. 2024 มีการลงทุนในโครงสร้างพื้นฐาน AI ในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้มากกว่า 30,000 ล้านดอลลาร์สหรัฐ หลายประเทศในภูมิภาค อาทิ ประเทศไทย อินโดนีเซีย สิงคโปร์ และ เวียดนาม ได้ขับเคลื่อนนโยบาย AI อย่างจริงจัง นอกจากนี้ สมาคมประชาชาติแห่งเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ (ASEAN) ยังได้ออก ASEAN Guide on AI Governance and Ethics เพื่อส่งเสริมการพัฒนาและการนำ AI มาใช้อย่างมีความรับผิดชอบและมีจริยธรรมในภูมิภาค

ในโอกาสนี้ ศาสตราจารย์ ดร.ชูกิจ ลิมปิจำนงค์ ได้ร่วมแลกเปลี่ยนและหารือความร่วมมือกับผู้บริหารและผู้เกี่ยวข้องในการขับเคลื่อนนโยบาย AI ในภูมิภาค อาทิ Council for Science, Technology and Innovation (CSTI) ประเทศญี่ปุ่น และกระทรวงที่เกี่ยวข้องจากประเทศต่างๆ รวมถึงสถาบันวิจัยชั้นนำ เพื่อหารือในประเด็นสำคัญ ได้แก่ การใช้ AI ในภาคการเกษตรเพื่อเพิ่มผลผลิต เช่น การเกษตรแม่นยำ การใช้โดรนและหุ่นยนต์เพื่อการเกษตร และ การใช้เทคโนโลยีการจดจำภาพเพื่อการป้องกันโรค ซึ่งจะส่งผลกระทบต่อประชากรส่วนใหญ่ที่ประกอบอาชีพเกษตรกรรม ประเด็นต่อมาคือ การใช้ AI เพื่อการป้องกันภัยพิบัติ ซึ่งจะช่วยให้การคาดการณ์ การป้องกัน และการตอบสนองต่อภัยพิบัติรวดเร็วและแม่นยำขึ้น และประเด็นสุดท้ายคือ การใช้ AI ด้านการศึกษา ซึ่งสามารถใช้ AI เป็นครูผู้สอนเพื่อพัฒนาศักยภาพผู้เรียนรายบุคคลและลดความเหลื่อมล้ำทางการศึกษาได้ สวทช. มีความพร้อมในการสร้างเครือข่ายความร่วมมือเพื่อพัฒนาภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ด้วย เทคโนโลยี AI อย่างยั่งยืน โดยประเด็นเหล่านี้ได้ถูกบรรจุไว้ใน แผนที่นำทางการวิจัยและพัฒนา (Technology Roadmap) ของ ศูนย์เทคโนโลยีอิเล็กทรอนิกส์และคอมพิวเตอร์แห่งชาติ (NECTEC) สวทช. ในช่วงปี พ.ศ. 2569-2573

ประเทศไทยภายใต้นโยบาย “อว. For AI” และ แผนปฏิบัติการด้านปัญญาประดิษฐ์แห่งชาติเพื่อการพัฒนาประเทศไทย (พ.ศ. 2565 – 2570) ตระหนักถึงความสำคัญของการลดความเหลื่อมล้ำเชิงโครงสร้างและทักษะดิจิทัล เพื่อให้ประชาชนสามารถใช้ AI เป็นเครื่องมือในการพัฒนาประเทศได้อย่างถูกต้องตามกรอบจริยธรรมและธรรมาภิบาลด้าน AI ในระดับสากล รวมถึงสนับสนุนโครงสร้างพื้นฐานและกำลังคนด้าน AI ของประเทศเพื่อรองรับการเติบโตทางสังคม เศรษฐกิจ การวิจัยและพัฒนาที่เกี่ยวข้องในอนาคต