สสส. จับมือ สคล. ปั้น 30 ต้นแบบ “ชุมชนเปี่ยมสุข” ยกระดับคุณภาพชีวิต 8 มิติ เลิกเหล้า-แก้หนี้ สร้างวิถีชีวิตใหม่อย่างยั่งยืน

สำนักข่าวบริคอินโฟ – มูลนิธิวิถีสุข ร่วมกับ สำนักงานเครือข่ายองค์กรงดเหล้า (สคล.) และ สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) ยกระดับการรณรงค์งดเหล้าสู่การฟื้นฟูสุขภาวะแบบองค์รวม ปั้น 30 ต้นแบบ ชุมชนเปี่ยมสุข มุ่งเป้าเปลี่ยนวิถีชีวิตคนในชุมชนอย่างรอบด้าน ครอบคลุมทั้งสุขภาพกาย ใจ และการเงิน ผ่านแนวคิด คุณภาพชีวิตเปี่ยมสุข 8 มิติ พร้อมชูโปรแกรมอาหารเป็นยาและการออมเงิน เพื่อแก้ปัญหาที่ต้นเหตุ ลดความเครียด และสร้างวิถีชีวิตใหม่ที่ยั่งยืน

โครงการชุมชนเปี่ยมสุข ปลอดเหล้า ปลอดภัย ปัจจัยเสี่ยงสุขภาพ เริ่มดำเนินงานตั้งแต่ปี 2566 โดยทำงานเชิงลึกกับ 88 ชุมชนทั่วประเทศ เพื่อช่วยให้ผู้ที่ต้องการ ลดละเลิกเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ สามารถปรับเปลี่ยนพฤติกรรมได้จริง

น.ส.พิมพ์มณี เมฆพายัพ ผู้จัดการโครงการฯ ระบุว่า หัวใจสำคัญไม่ใช่แค่การหยุดดื่ม แต่คือการสร้างคุณภาพชีวิตใหม่ เนื่องจากสาเหตุการดื่มมักมาจากความเครียด ปัญหาการเงิน หรือความสัมพันธ์ การแก้ปัญหาจึงต้องทำทั้งระบบผ่านแนวคิดคุณภาพชีวิต 8 มิติ ได้แก่ กาย ใจ การงาน การเงิน ความสัมพันธ์ สังคม ปัญญา และจิตวิญญาณ โดยมีการตั้งเป้าหมายและติดตามผลอย่างใกล้ชิดจากทีมชมรมคนหัวใจเพชร

ในด้านสุขภาพ โครงการฯ ได้นำแนวคิดอาหารเป็นยามาพัฒนาเป็นโปรแกรม Sobrink (โซบริงค์) เน้นการฟื้นฟูร่างกายสำหรับผู้งดดื่มแอลกอฮอล์ โดยใช้สมุนไพรพื้นบ้านอย่างขิงและขมิ้น ควบคู่กับการปรับพฤติกรรมตามหลักนาฬิกาชีวิต ผลลัพธ์ที่ได้พบว่าผู้เข้าร่วมโครงการมีการนอนหลับที่ดีขึ้น ลดความอ่อนเพลีย และลดความอยากสุราลงตามธรรมชาติ โดย น.ส.พิมพ์มณี เน้นย้ำว่า เมื่อสุขภาพดีขึ้น คนจะอยากดูแลตัวเองต่อไปโดยไม่ต้องใช้การบังคับ

อีกหนึ่งมิติที่สำคัญคือสุขภาพทางการเงิน มีการนำแนวคิดการออมมาประยุกต์ใช้เพื่อสร้างวินัย จากเดิมที่ใช้ระบบ 6 โถ ได้ปรับให้เข้ากับวิถีชีวิตชุมชนเหลือเพียง 3 โถ หรือ โถเงินเปี่ยมสุข ประกอบด้วย โถใช้หนี้ โถค่าใช้จ่ายก้อนใหญ่ และโถค่าใช้จ่ายประจำวัน การปรับเปลี่ยนนี้ช่วยให้ชาวบ้านเห็นผลลัพธ์ชัดเจนว่า เงินที่เคยใช้ซื้อเหล้าสามารถเปลี่ยนเป็นเงินออมหรือใช้ปลดหนี้ได้จริง ส่งผลให้สุขภาพจิตดีขึ้นและลดความเครียดได้อย่างเป็นรูปธรรม

ความสำเร็จเชิงประจักษ์เกิดขึ้นในพื้นที่ อบต.บ้านหอย อำเภอประจันตคาม จังหวัดปราจีนบุรี นางปทุมรัตน์ เกตุเล็ก ผู้ประสานงาน สคล. เปิดเผยว่า ความร่วมมือของภาคีในชุมชน โดยเฉพาะกลุ่มพลังหญิงที่คอยให้คำปรึกษา และชมรมคนหัวใจเพชรที่เป็นต้นแบบ ถือเป็นกำลังสำคัญที่ทำให้การเลิกเหล้าสำเร็จ ปัจจุบันแนวคิดนี้ถูกบรรจุในแผนงบประมาณของท้องถิ่น และเตรียมขยายผลสู่พื้นที่ต้นแบบระดับองค์การบริหารส่วนตำบลอย่างน้อย 3 แห่งในจังหวัดปราจีนบุรี เพื่อให้ชุมชนเป็นเจ้าของการเปลี่ยนแปลงอย่างแท้จริง

สำหรับเป้าหมายในระยะ 5 ปี โครงการฯ ตั้งเป้าพัฒนา ชุมชนเปี่ยมสุขต้นแบบ 30 แห่ง ให้สามารถดูแลสุขภาวะได้ครบวงจร พร้อมต่อยอดสู่การสร้างรายได้ในรูปแบบวิสาหกิจเพื่อสังคม (Social Enterprise) เช่น การท่องเที่ยวเชิงสุขภาพ (Wellness Tourism) และผลิตภัณฑ์สมุนไพร โดยมีความมุ่งหวังสูงสุดที่จะสร้างพื้นที่ปลอดภัย ให้ประชาชนมีสุขภาพดี มีเงินออม ครอบครัวอบอุ่น และสามารถพึ่งพาตนเองได้อย่างยั่งยืน