เผยเหตุผลทางวิทยาศาสตร์ ทำไมผู้สูงวัยเสี่ยงตกเป็นเหยื่อ Romance Scammer บนโลกออนไลน์

สำนักข่าวบริคอินโฟ – นักวิชาการจากมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์เปิดเผยข้อมูลสำคัญเกี่ยวกับความเสี่ยงของ ผู้สูงอายุ ในการสร้างความสัมพันธ์บน โลกออนไลน์ หรือ แอปพลิเคชันหาคู่ โดยระบุว่าปัจจัยทางกายภาพอย่าง ความเสื่อมถอยของสมอง ส่วนการคิดวิเคราะห์และส่วนเตือนภัย ประกอบกับสภาวะทางอารมณ์ที่เผชิญกับ ความเหงา กลายเป็นช่องโหว่สำคัญให้มิจฉาชีพหรือ Romance Scammer เข้ามาล่อหลอกได้ง่าย โดยเฉพาะในกลุ่ม เพศชาย ที่มีปัจจัยเรื่องฮอร์โมนความต้องการทางเพศเข้ามาเกี่ยวข้องมากกว่าเพศหญิง

รศ.ดร.โมนิล เตชะวชิรกุล อาจารย์ประจำสาขาจิตวิทยา คณะศิลปศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ (Thammasat University) ระบุว่าการสร้างความสัมพันธ์ในยุคดิจิทัลเป็นเรื่องที่ผู้สูงอายุต้องระมัดระวังอย่างมาก เนื่องจากอาจปรับตัวตามเทคโนโลยีไม่ทัน จนนำไปสู่การเปรียบเทียบความสัมพันธ์เดิมที่มีอยู่ หรือประสบกับ ความสัมพันธ์ที่เป็นพิษ (Toxic Relationship) โดยปัจจัยเสี่ยงไม่ได้มีเพียงแค่การขาด ทักษะการรู้เท่าทันสื่อ แต่รวมถึงสภาพร่างกายที่สมองส่วนหน้าซึ่งทำหน้าที่ประเมินสถานการณ์และสมองส่วนที่ส่งสัญญาณเตือนภัยเริ่มมีประสิทธิภาพลดลงตามวัย ส่งผลให้ความสามารถในการ จับพิรุธมิจฉาชีพ น้อยกว่าคนวัยทำงานหรือวัยรุ่น

ในกลุ่มผู้สูงอายุเพศชายมีความเสี่ยงเฉพาะตัว เนื่องจากฮอร์โมนที่ควบคุมความต้องการทางเพศไม่ได้ลดลงรวดเร็วเท่าเพศหญิง ทำให้มีโอกาสถูกล่อหลอกด้วยรูปลักษณ์ภายนอกได้ง่าย เมื่อมิจฉาชีพใช้ทักษะการเอาใจหรือมีรูปร่างหน้าตาที่ตรงสเปก จะส่งผลให้สมองหลั่ง โดพามีน (Dopamine) หรือสารแห่งความสุขออกมาเป็นจำนวนมาก สารนี้จะสร้างแรงจูงใจให้ผู้สูงอายุอยากพูดคุยกับคู่สนทนาอย่างต่อเนื่อง จนละเลยการใช้เหตุผลและมองข้ามสัญญาณอันตรายที่เกิดขึ้น

รศ.ดร.โมนิล ให้ข้อสังเกตว่าความรักจากกลุ่ม สแกมเมอร์ (Scammer) มักจะเกิดขึ้นอย่างรวดเร็วผิดปกติ มีการประโคมความสนใจอย่างหนักในช่วงแรกเพื่อให้เหยื่อรู้สึกว่าถูกเติมเต็ม แต่เมื่อเวลาผ่านไปบทสนทนามักจะวนกลับมาที่ปัญหาชีวิตส่วนตัว ความเดือดร้อน และลงท้ายด้วยการขอความช่วยเหลือด้าน เงินทอง เช่น ค่ารักษาพยาบาลฉุกเฉิน ซึ่งหากเริ่มมีปัจจัยเรื่องเงินเข้ามาเกี่ยวข้อง ผู้สูงอายุควรเริ่มชั่งใจและตั้งคำถามว่าความสัมพันธ์นี้เกิดขึ้นจากตัวบุคคลหรือทรัพย์สินกันแน่ เพราะความรักที่ปลอดภัยและมีคุณภาพมักต้องใช้เวลาในการสร้างความมั่นคงและความสบายใจ

“ข้อมูลในต่างประเทศพบว่า อายุไม่ได้เป็นประเด็นหลักในการตกเป็นเหยื่อออนไลน์ เพราะทุกวัยมีความเสี่ยงเท่ากันขึ้นอยู่กับการรู้เท่าทันสื่อและความเปราะบางทางอารมณ์ แต่ผู้สูงอายุมีองค์ประกอบเหล่านี้ครบถ้วน ทั้งความเหงาและการมีทรัพย์สินสะสมจำนวนมาก จึงกลายเป็นเป้าหมายหลักของกลุ่มที่หวังผลประโยชน์จากความรัก” รศ.ดร.โมนิล กล่าว

สำหรับการป้องกันตนเองจากการถูกหลอกลวง ผู้สูงอายุควรเริ่มต้นจากการ ยอมรับคุณค่าในตัวเอง (Self-esteem) เพื่อไม่ให้ก้าวเข้าสู่ความสัมพันธ์แบบพึ่งพิงที่ต้องยอมทำตามฝ่ายตรงข้ามทุกอย่างเพียงเพราะกลัวการสูญเสีย นอกจากนี้ควรมีวิธี จัดการความเหงา ด้วยตัวเองโดยไม่รอการพึ่งพาจากผู้อื่น และคอยหมั่นสังเกตว่าในระหว่างการพูดคุยนั้น ตนเองต้องฝืนธรรมชาติหรือยอมเปลี่ยนตัวเองจนสูญเสียความมั่นใจหรือไม่ หากพบสัญญาณเหล่านี้อาจเป็นตัวบ่งชี้ว่าความสัมพันธ์ดังกล่าวไม่ใช่ความรักที่ปลอดภัย