ไบโอเทค สวทช. จับมือ มหาวิทยาลัยเคมบริดจ์ ขับเคลื่อน One Health รับมือโรคไข้หูดับและการดื้อยาในสุกร

สำนักข่าวบริคอินโฟ – ศูนย์พันธุวิศวกรรมและเทคโนโลยีชีวภาพแห่งชาติ หรือ BIOTEC ร่วมกับ สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ หรือ NSTDA จัดการประชุม Thailand Streptococcus suis Seminar 2026 ครั้งที่ 1 ภายใต้แนวคิดสุขภาพหนึ่งเดียว หรือ One Health เพื่อแลกเปลี่ยนองค์ความรู้ด้านระบาดวิทยา การดื้อยาต้านจุลชีพ และเทคโนโลยีจีโนมิกส์ของเชื้อ Streptococcus suis หวังขับเคลื่อนงานวิจัยสู่การป้องกันโรคไข้หูดับเพื่อความปลอดภัยทางสาธารณสุขและปศุสัตว์

โรคติดเชื้อ Streptococcus suis หรือ โรคไข้หูดับ เป็นโรคติดต่อจากสัตว์สู่คนที่พบการรายงานผู้ป่วยในประเทศไทยอย่างต่อเนื่อง การติดเชื้อเกิดจากการสัมผัสสุกรหรือผลิตภัณฑ์สุกรที่ปนเปื้อน รวมถึงการบริโภคเนื้อสุกรดิบหรือปรุงไม่สุก ผู้ป่วยอาจมีอาการรุนแรง เช่น เยื่อหุ้มสมองอักเสบ ภาวะติดเชื้อในกระแสเลือด สูญเสียการได้ยินถาวร หรือเสียชีวิต นอกจากนี้เชื้อดังกล่าวยังส่งผลกระทบต่ออุตสาหกรรมการเลี้ยงสุกร ก่อให้เกิดโรคเยื่อหุ้มสมองอักเสบ ข้ออักเสบ ปอดอักเสบ ในสัตว์ ซึ่งสุกรที่ไม่แสดงอาการสามารถเป็นพาหะของเชื้อได้ การเพิ่มขึ้นของปัญหาการดื้อยาต้านจุลชีพ หรือ AMR จึงเป็นความท้าทายที่ต้องอาศัยระบบเฝ้าระวังแบบบูรณาการ

ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.เชาวรีย์ อรรถลังรอง ผู้อำนวยการศูนย์พันธุวิศวกรรมและเทคโนโลยีชีวภาพแห่งชาติ ระบุว่า ไบโอเทค และพันธมิตรสถาบันการศึกษาและสถาบันวิจัยทั้งในและต่างประเทศ มีบทบาทในการสร้างองค์ความรู้และจัดทำข้อมูลทางวิทยาศาสตร์ เพื่อสนับสนุนหน่วยงานด้านสาธารณสุข ปศุสัตว์ และผู้กำหนดนโยบายในการตัดสินใจบนพื้นฐานของหลักฐานเชิงประจักษ์ โดยเฉพาะการศึกษาระบาดวิทยา ความหลากหลายทางพันธุกรรมของเชื้อ และการเฝ้าระวังเชื้อดื้อยาต้านจุลชีพเพื่อยกระดับระบบเฝ้าระวังของประเทศ

การประชุมครั้งนี้เป็นกิจกรรมภายใต้โครงการวิจัยความร่วมมือระหว่าง University of Cambridge สหราชอาณาจักร และ BIOTEC NSTDA ในหัวข้อการแทนที่ของสายพันธุ์ที่ดื้อยาเบต้าแลคแทมของเชื้อ Streptococcus suis ที่เป็นโรคติดต่อจากสัตว์สู่คนในสุกรชำแหละจากประเทศไทย ซึ่งได้รับทุนสนับสนุนจาก International Science Partnerships Fund หรือ ISPF ของสหราชอาณาจักร โดยบริติช เคานซิล เป็นจำนวนเงิน 79,509.60 ปอนด์สเตอร์ลิง หรือประมาณ 3.4 ล้านบาท มีระยะเวลาดำเนินโครงการ 2 ปี มุ่งศึกษาความชุก กลไกทางพันธุกรรมที่ทำให้เชื้อดื้อยาปฏิชีวนะ และรูปแบบการแพร่กระจายในประเทศไทย

ดร.สุกัญญา ยงเกียรติตระกูล นักวิจัยอาวุโส ไบโอเทค สวทช. ในฐานะหัวหน้าโครงการฝ่ายไทย เผยว่า ผลจากงานวิจัยนี้จะช่วยเสริมสร้างขีดความสามารถของประเทศไทยในการเฝ้าระวังเชื้อดื้อยาปฏิชีวนะ ส่งเสริมแนวทางการรักษาที่เหมาะสมทั้งในสัตว์และมนุษย์ โครงการนี้มุ่งเติมเต็มช่องว่างด้านข้อมูลการแพร่กระจายของเชื้อเพื่อเป็นกุญแจสำคัญให้ประเทศไทยสามารถพัฒนามาตรการป้องกันและเฝ้าระวังโรคที่มีประสิทธิภาพสูงขึ้น ยกระดับความปลอดภัยของผู้บริโภค และสร้างความยั่งยืนให้กับอุตสาหกรรมสุกรไทยในระยะยาว

ด้าน คุณอุไรวรรณ สะโมลี หัวหน้าฝ่ายการศึกษา บริติช เคานซิล ประเทศไทย กล่าวว่า บริติช เคานซิล มีบทบาทสนับสนุนความร่วมมือด้านวิทยาศาสตร์ วิจัย และนวัตกรรม ผ่านกองทุนความร่วมมือต่าง ๆ รวมถึงกองทุน ISPF ของรัฐบาลสหราชอาณาจักร การสนับสนุนโครงการวิจัยและการจัดประชุมครั้งนี้สะท้อนถึงการเชื่อมโยงนักวิจัยจากทั้งสองประเทศ เพื่อร่วมกันสร้างองค์ความรู้และนวัตกรรมในการรับมือกับโรคติดต่อจากสัตว์สู่คนและปัญหาการดื้อยาต้านจุลชีพ พร้อมทั้งต่อยอดผลงานวิจัยไปสู่การพัฒนาระบบเฝ้าระวังในอนาคต