ข่าว
ไทยพีบีเอส ประกาศนโยบายใช้ AI ภายใต้ THAI PBS Model เน้นย้ำคนเป็นผู้ตรวจสอบ
สำนักข่าวบริคอินโฟ – องค์การกระจายเสียงและแพร่ภาพสาธารณะแห่งประเทศไทย (ส.ส.ท.) หรือ ไทยพีบีเอส ประกาศใช้หลักการ นโยบาย และแนวปฏิบัติการใช้เทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์ (AI) อย่างเป็นทางการ เพื่อใช้เป็นกรอบการดำเนินงานของบุคลากรในองค์กร ชูนโยบาย “THAI PBS Model” กำหนดให้ AI เป็นเพียงผู้ช่วย โดยมีมนุษย์เป็นผู้กำกับ ตรวจสอบ และตัดสินใจขั้นสุดท้าย
นายวันชัย ตันติวิทยาพิทักษ์ ผู้อำนวยการ ส.ส.ท. ได้ลงนามอนุมัติประกาศกรอบการกำกับดูแลการใช้เทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์ (AI Governance) ซึ่งประกอบด้วย 3 ส่วน ได้แก่
- นโยบายการใช้เทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์ (AI Policy)
- หลักการและแนวทางการใช้งาน (AI Principles)
- แนวปฏิบัติการใช้เทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์ (AI Guidelines)
การจัดทำนโยบายนี้อ้างอิงจากผลสำรวจพฤติกรรมการใช้งานบุคลากรภายในองค์กร ซึ่งพบว่า 85.8% มีการใช้ AI ในการทำงาน แต่มีความกังวลเรื่องความถูกต้อง Safety ลิขสิทธิ์ และความเสี่ยงจากการนำข้อมูลส่วนบุคคลเข้าสู่ระบบ AI ภายนอก
สำหรับกรอบปฏิบัติ THAI PBS Model ประกอบด้วยหลักการ 7 ประการ ได้แก่
- T – Public Trust First ยึดความไว้วางใจของสาธารณะเป็นสำคัญ
- H – Human-in-the-Loop มนุษย์เป็นผู้กำกับและตัดสินใจขั้นสุดท้าย
- A – Accountability & AI as Assistant ใช้ AI เป็นผู้ช่วยสนับสนุน ไม่ใช่ทดแทนมนุษย์
- I – Intellectual Property Rights เคารพทรัพย์สินทางปัญญา
- P – Privacy & Public Interest คุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคลและประโยชน์สาธารณะ
- B – Balance & Un-Bias สร้างความสมดุล ปราศจากอคติ
- S – Standards of Integrity ยึดมั่นมาตรฐานความซื่อสัตย์สุจริตในวิชาชีพ
ในส่วนของ AI Guidelines ได้กำหนดแนวทางการทำงานอย่างละเอียด โดยเฉพาะงานบรรณาธิการ ห้ามพึ่งพาผลลัพธ์จาก AI เพียงแหล่งเดียว และการใช้ Generative AI ในการผลิตเนื้อหาต้องมีมนุษย์ปรับแก้และมีส่วนร่วมอย่างมีนัยสำคัญ
หากเป็นเนื้อหาที่มีความอ่อนไหว เช่น การเมือง ศาสนา เพศ และสิทธิมนุษยชน จะต้องยึดความถูกต้องและผ่านการตรวจสอบจากมนุษย์ก่อนเผยแพร่เสมอ ทั้งนี้ ยังห้ามนำข้อมูลลับ ข้อมูลเชิงกลยุทธ์ หรือข้อมูลส่วนบุคคล (PDPA) ป้อนเข้าสู่ระบบ External AI Tools ที่ไม่ได้รับการรับรองความปลอดภัย
ไทยพีบีเอส ยังวางมาตรการรองรับกรณีเกิดความผิดพลาด โดยกำหนดให้บุคลากรต้องสามารถตรวจสอบย้อนหลัง (Traceability) ประวัติการใช้งานและคำสั่ง (Prompt) ได้ พร้อมกำหนดให้มีการทบทวนนโยบายอย่างน้อยปีละ 1 ครั้ง
นอกจากนี้ยังมีการพัฒนานวัตกรรม AI เพื่อยกระดับบริการแก่ประชาชน เช่น AI Voice บริการอ่านเนื้อหาข่าวเป็นเสียง, AI Chatbot ถามตอบอัตโนมัติ, AI in Brief สรุปเนื้อหาข่าว และ AI Vertical Live บริการชมสดแนวตั้ง ซึ่งทุกระบบจะดำเนินงานภายใต้หลักการ “AI เป็นผู้ช่วย มนุษย์เป็นผู้ตัดสินใจ” เพื่อขับเคลื่อนสู่การเป็นองค์กรสื่อที่ใช้ข้อมูลและเทคโนโลยีอย่างมีจริยธรรม
- นโยบายการใช้เทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์ (AI Policy)
www.thaipbs.or.th/AIPolicy - หลักการและแนวทางการใช้งานปัญญาประดิษฐ์ (AI Principles)
www.thaipbs.or.th/AIPrinciples - แนวปฏิบัติการใช้เทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์ (AI Guidelines)
www.thaipbs.or.th/AIGuidelines
