FIBO มจธ. พัฒนา Pathfinder UGV หุ่นยนต์เบิกทางกู้ระเบิด ลดความเสี่ยงเจ้าหน้าที่ EOD

สำนักข่าวบริคอินโฟ – สถาบันวิทยาการหุ่นยนต์ภาคสนาม (FIBO) มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าธนบุรี (มจธ.) พัฒนา Pathfinder UGV หรือ หุ่นยนต์เบิกทาง นวัตกรรมหุ่นยนต์ภาคพื้นดินแบบบังคับระยะไกล เพื่อใช้ในการตรวจหาทุ่นระเบิดและวัตถุระเบิดตกค้าง หวังลดความสูญเสียของ เจ้าหน้าที่เก็บกู้วัตถุระเบิด (EOD) และประชาชนตามแนวชายแดน โดยชูจุดเด่นด้านต้นทุนการผลิตที่ต่ำกว่า 1 แสนบาท และใช้วัสดุที่หาได้ในประเทศ เพื่อทดแทนการนำเข้าอุปกรณ์ราคาสูงจากต่างประเทศ

การพัฒนา หุ่นยนต์เบิกทาง เป็นผลงานของทีมนักวิจัยและนักพัฒนา FIBO Technovation นำโดย บุญเลิศ มณีฉาย, ศุภกร ชั้นเจริญศรี และทีมงานรวม 6 คน โดยได้รับโจทย์จาก ศูนย์ปฏิบัติการทุ่นระเบิดแห่งชาติ (TMAC) ที่ต้องการเครื่องมือช่วยตรวจหาทุ่นระเบิดภาคสนามที่มีประสิทธิภาพ ตัวหุ่นยนต์ถูกออกแบบให้เป็นหุ่นยนต์ล้อที่มีความกว้างเพียง 50 เซนติเมตร เพื่อให้สามารถเคลื่อนที่ผ่านช่องทางเดินในป่าได้อย่างสะดวก มีเครื่องตรวจจับโลหะที่สแกนได้ลึก 0.5-1 เมตร ครอบคลุมพื้นที่ด้านหน้า 1 เมตร พร้อมส่งภาพแบบเรียลไทม์มายังสมาร์ทโฟนของผู้ควบคุม ซึ่งสามารถยืนสั่งการในระยะปลอดภัยห่างจากจุดเสี่ยง 20-30 เมตร

บุญเลิศ มณีฉาย ตัวแทนทีมวิจัย กล่าวถึงแนวคิดการพัฒนาว่า ทางทีมได้ปรับเปลี่ยนจากการศึกษาหุ่นยนต์สี่ขามาเป็นหุ่นยนต์ล้อที่เรียบง่ายและแข็งแรง เพื่อให้เหมาะสมกับการใช้งานจริงและลดภาระการบำรุงรักษา “เป้าหมายของเราไม่ใช่การสร้างหุ่นยนต์ที่ซับซ้อนที่สุด แต่คือการสร้างเครื่องมือที่ช่วยลดความเสี่ยงให้เจ้าหน้าที่ได้จริง เราออกแบบ Pathfinder UGV ภายใต้แนวคิดหุ่นยนต์พร้อมปฏิบัติภารกิจในพื้นที่อันตรายด้วยต้นทุนที่เหมาะสม หากเกิดความเสียหายก็สามารถซ่อมแซมหรือผลิตทดแทนได้รวดเร็ว ที่สำคัญคือหุ่นยนต์พังเราสร้างใหม่ได้ แต่ชีวิตของผู้ปฏิบัติงานไม่สามารถทดแทนได้”

ปัจจุบันโครงการนี้ผ่านการทดสอบจนมีความพร้อมในระดับ TRL 7 และ SRL 7 โดยได้ร่วมทดสอบกับ TMAC ในสภาพพื้นที่จำลองการปฏิบัติงานจริง ทั้งสนามหญ้า พื้นหิน และพื้นที่ที่มีรากไม้ พบว่าสามารถระบุตำแหน่งวัตถุระเบิดจำลองได้อย่างถูกต้อง 80-90% ด้าน ศุภกร ชั้นเจริญศรี ระบุว่า “เราออกแบบทุกองค์ประกอบจากสภาพการทำงานจริงของเจ้าหน้าที่ เป้าหมายคือให้หุ่นยนต์เป็นด่านหน้าในการสำรวจพื้นที่อันตราย… ผลลัพธ์ที่ได้ถือเป็นสัญญาณที่ดีว่าระบบสามารถช่วยสนับสนุนภารกิจภาคสนามได้จริง อย่างไรก็ตาม เรายังคงเดินหน้าพัฒนาต่อเนื่อง โดยเฉพาะการปรับปรุงระบบล้อให้สามารถข้ามรากไม้หรือสิ่งกีดขวางขนาดใหญ่ได้ดีขึ้น รวมถึงเพิ่มความเสถียรของระบบสื่อสารในพื้นที่ที่มีความชื้นสูง”

นวัตกรรม Pathfinder UGV ไม่เพียงแต่ช่วยปกป้องชีวิตเจ้าหน้าที่และสร้างความมั่นใจให้ประชาชนในพื้นที่เสี่ยงภัย แต่ยังเป็นการเสริมสร้างห่วงโซ่อุปทานด้าน เทคโนโลยีความมั่นคง ของไทย ลดการพึ่งพาเทคโนโลยีนำเข้า และในอนาคตยังสามารถนำไปปรับใช้กับภารกิจค้นหาและกู้ภัย หรือการสำรวจพื้นที่ภัยพิบัติได้อีกด้วย