ไบโอเทค สวทช. เปิดตัวนวัตกรรมกับดักชีวภัณฑ์กำจัดแมลงวันผลไม้ ลดใช้สารเคมีเพิ่มมูลค่าส่งออก

สำนักข่าวบริคอินโฟ – ทีมนักวิจัยจาก ไบโอเทค (BIOTEC) และ สวทช. (NSTDA) เปิดตัวนวัตกรรม ชีวภัณฑ์และกับดักชีวภัณฑ์สำหรับควบคุมกำจัดแมลงวันผลไม้ ณ พื้นที่อำเภอบางแพ จังหวัดราชบุรี ชูจุดเด่นเทคโนโลยี “ดักและปล่อย” โดยใช้เชื้อราแมลงเพื่อตัดวงจรการระบาดของศัตรูพืชสำคัญอย่าง แมลงวันผลไม้ (Fruit Fly) หรือชื่อวิทยาศาสตร์ Bactrocera dorsalis ซึ่งเป็นอุปสรรคหลักในการส่งออกผลไม้ไทยไปต่างประเทศ นวัตกรรมนี้มุ่งเป้าลดการพึ่งพาสารเคมีกำจัดศัตรูพืช เสริมสร้างระบบเกษตรกรรมยั่งยืนและเพิ่มความปลอดภัยให้แก่ผู้บริโภค

ดร.อลงกรณ์ อำนวยกาญจนสิน นักวิจัยอาวุโสจาก ศูนย์พันธุวิศวกรรมและเทคโนโลยีชีวภาพแห่งชาติ (ไบโอเทค) เปิดเผยถึงปัญหาของ แมลงวันผลไม้ ว่าเป็นศัตรูพืชที่สร้างความเสียหายอย่างหนักให้กับมะม่วง ฝรั่ง และชมพู่ ทั้งยังเป็นศัตรูพืชกักกันตามมาตรฐานสุขอนามัยพืชสากล การที่เกษตรกรใช้สารเคมีต่อเนื่องไม่เพียงแต่ก่อให้เกิดสารตกค้างและผลกระทบต่อสุขภาพ แต่ยังทำให้แมลงเกิดการดื้อยา ทีมวิจัยจึงได้พัฒนา ชีวภัณฑ์ จากเชื้อราแมลง 2 สายพันธุ์ คือ Beauveria bassiana (BCC 2660) และ Metarhizium anisopliae (BCC 4849) มาบรรจุในกับดักที่มีกระบวนการผลิตไม่ยุ่งยากและต้นทุนต่ำ

กลไกการทำงานของนวัตกรรมนี้แตกต่างจากกับดักทั่วไปที่เน้นกำจัดทิ้งทันที แต่ใช้ระบบดักให้แมลงสัมผัสเชื้อราแล้วปล่อยให้บินกลับไปแพร่กระจายเชื้อสู่ประชากรแมลงในธรรมชาติ ทำให้สามารถควบคุมได้ทั้งแมลงที่เข้าและไม่เข้ากับดัก รวมถึงครอบคลุมทั้งเพศผู้และเพศเมีย ต่างจากกับดักฟีโรโมนทั่วไปที่ล่อได้เฉพาะเพศผู้เท่านั้น จากการทดสอบใช้งานจริง ณ สวนสุขจรัล จังหวัดราชบุรี พบว่าการวางกับดักเพียง 4 จุดต่อไร่ เดือนละ 2 ครั้ง สามารถกำจัดแมลงวันผลไม้ได้สูงถึง 85-91% ช่วยลดต้นทุนการใช้สารเคมีได้มากกว่า 1,000 บาทต่อไร่ต่อเดือน และลดภาระการใช้ถุงห่อผลไม้ลงได้ชัดเจน

นายจรัล อรุณคีรีวัฒน์ เจ้าของสวนมะม่วงที่ร่วมทดสอบ ให้ข้อมูลว่าจากการปรับเปลี่ยนมาสู่ระบบเกษตรอินทรีย์และนำกับดักชีวภัณฑ์มาใช้ พบว่าสามารถลดปัญหาแมลงวันผลไม้ได้จริงและใช้งานง่ายในทางปฏิบัติ โดยความร่วมมือในครั้งนี้ประกอบด้วยหลายภาคส่วน อาทิ กรมส่งเสริมการเกษตร และอำเภอบางแพ เพื่อร่วมกันผลักดันแนวทางการบริหารจัดการสวนผลไม้แบบยั่งยืน ทั้งนี้ทาง สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ (สวทช.) พร้อมเปิดรับความร่วมมือจากภาคเอกชนเพื่อนำนวัตกรรมนี้ไปต่อยอดในเชิงพาณิชย์และขยายผลสู่เกษตรกรในวงกว้างต่อไป