นักวิจัยธรรมศาสตร์ชงรัฐใช้ Smart Regulation ยกระดับกำกับดูแล Ride-Hailing ดันระบบดิจิทัลแก้ปมใบขับขี่-ประกันภัย

สำนักข่าวบริคอินโฟ – สถาบันวิจัยและให้คำปรึกษาแห่งมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ หรือ TURAC เปิดเผยผลการศึกษาเสนอโรดแมปปรับปรุงระบบกำกับดูแล บริการเรียกรถผ่านแอปพลิเคชัน หรือ Ride-Hailing ในประเทศไทย โดยผลักดันแนวคิดการกำกับดูแลที่ชาญฉลาด นำเทคโนโลยีดิจิทัลเข้ามาบริหารจัดการแบบครบวงจร เพื่อลดอุปสรรคให้ผู้ขับขี่สามารถเข้าสู่ระบบที่ถูกต้องตามกฎหมายได้ง่ายขึ้น ควบคู่ไปกับการรักษามาตรฐานความปลอดภัยสูงสุดของผู้โดยสาร และปลดล็อกโอกาสทางเศรษฐกิจในยุคดิจิทัล

รายงานเรื่องปลดล็อกศักยภาพ Ride-Hailing ไทย ชี้ให้เห็นว่าแม้ประเทศไทยจะนำบริการนี้เข้าสู่ระบบกฎหมายผ่านกฎกระทรวงฯ ตั้งแต่ปี 2564 ซึ่งมีเกณฑ์ตรวจสอบประวัติอาชญากรรม มาตรฐานรถ และระบบช่วยเหลือฉุกเฉิน แต่ในทางปฏิบัติผู้ขับขี่ยังคงเผชิญความท้าทายในการจดทะเบียน ทั้งปัญหาข้อกำหนดด้านประกันภัย เงื่อนไขสัญญาเช่าซื้อรถยนต์จากไฟแนนซ์ และขั้นตอนทางทะเบียนที่ซับซ้อน การปลดล็อกอุปสรรคเหล่านี้จึงเป็นกุญแจสำคัญที่จะดึงแรงงานเข้าสู่ระบบกฎหมาย และเพิ่มขีดความสามารถของรัฐในการกำกับดูแลอุตสาหกรรม บริการเรียกรถผ่านแอปพลิเคชัน ให้มีประสิทธิภาพมากขึ้น

สำหรับข้อเสนอแนะเชิงนโยบายเพื่อแก้ปัญหาดังกล่าว มุ่งเน้นการปรับกระบวนการอนุญาตสู่ระบบดิจิทัลแบบครบวงจร ด้วยการออกใบอนุญาตขับขี่สาธารณะอิเล็กทรอนิกส์ที่เชื่อมโยงระบบยืนยันตัวตน การตรวจสอบประวัติ และการยื่นเอกสารไว้บนแพลตฟอร์มเดียว พร้อมกันนี้ยังเสนอให้ทลายข้อจำกัดด้านไฟแนนซ์และประกันภัย โดยให้หน่วยงานกำกับดูแลและสถาบันการเงินร่วมกันพัฒนาผลิตภัณฑ์ที่สอดคล้องกับพฤติกรรมแรงงานอิสระ นอกจากนี้ยังควรเปลี่ยนแนวทางการกำกับดูแลไปสู่การมุ่งเน้นผลลัพธ์เชิงคุณภาพ เช่น ความปลอดภัยและความโปร่งใส แทนการยึดติดกับขั้นตอนเอกสารที่ตายตัว เพื่อเปิดทางให้ภาคเอกชนนำนวัตกรรมใหม่ๆ มายกระดับบริการ และลดอุปสรรคทางธุรการที่ไม่จำเป็นในการดึงผู้ขับขี่เข้าสู่ระบบ

ดร.สุทธิกร กิ่งแก้ว นักวิชาการด้านเศรษฐกิจและธุรกิจ และผู้บริหารโครงการวิจัย สถาบันวิจัยและให้คำปรึกษาแห่งมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ (TURAC) ระบุว่า ปัจจุบัน Ride-Hailing ได้ยกระดับเป็นโครงสร้างพื้นฐานทางเศรษฐกิจดิจิทัลที่สร้างรายได้ให้ประชาชนหลายแสนคน ความท้าทายจึงอยู่ที่การทำระบบให้มีประสิทธิภาพและเข้าถึงได้ โดยประเด็นในวันนี้ไม่ได้อยู่ที่ว่าจะกำกับดูแลหรือไม่ แต่อยู่ที่การออกแบบกฎระเบียบให้ตอบโจทย์ยุทธศาสตร์ภาพรวมของรัฐและปฏิบัติได้จริง การปรับปรุงระบบกำกับดูแลให้ทันสมัยด้วยเครื่องมือดิจิทัลจะช่วยสร้างสมดุลระหว่างความปลอดภัย การปฏิบัติตามกฎหมาย และโอกาสทางเศรษฐกิจ ซึ่งจะส่งผลให้รัฐควบคุมดูแลได้ทั่วถึง และสนับสนุนการเติบโตของอุตสาหกรรม บริการเรียกรถผ่านแอปพลิเคชัน อย่างยั่งยืนและเป็นธรรมในระยะยาว