คณะลูกขุนแคลิฟอร์เนียสั่ง Facebook-Youtube จ่ายค่าเสียหาย 6 ล้านดอลลาร์ หลังหญิงอเมริกันฟ้องแพลตฟอร์มทำเสพติดโซเชียลมีเดีย

สำนักข่าวบริคอินโฟ – คณะลูกขุนในเมืองลอสแอนเจลิส รัฐแคลิฟอร์เนีย มีคำวินิจฉัยให้บริษัท เมตา (Meta) และ กูเกิล (Google) มีความผิดในคดีที่ถูกฟ้องร้องเรื่องการทำให้ผู้ใช้งานเยาวชนเกิดอาการเสพติดโซเชียลมีเดีย (Social Media Addiction) โดยสั่งให้ร่วมกันชดใช้ค่าเสียหายรวมเป็นเงิน 6 ล้านดอลลาร์สหรัฐ แก่หญิงวัย 20 ปี รายหนึ่งที่ระบุว่าการออกแบบอัลกอริทึมของแพลตฟอร์ม อินสตาแกรม (Instagram) และ ยูทูบ (YouTube) ส่งผลกระทบต่อสุขภาพจิตอย่างรุนแรงตั้งแต่วัยเด็ก ซึ่งถือเป็นคำตัดสินครั้งประวัติศาสตร์ที่อาจกลายเป็นบรรทัดฐานใหม่ให้กับการกำกับดูแลบริษัทเทคโนโลยีทั่วโลก

คดีความดังกล่าวมีโจทก์คือหญิงสาวนามสมมติว่า K.G.M. ซึ่งปัจจุบันอายุ 20 ปี เธอได้ยื่นฟ้องโดยระบุว่าการใช้งานแพลตฟอร์มตั้งแต่วัยเยาว์ โดยเริ่มใช้ YouTube ตั้งแต่อายุ 6 ปี และเริ่มใช้ Instagram เมื่ออายุ 9 ปี เป็นปัจจัยหลักที่ทำให้เธอตกอยู่ในสภาวะซึมเศร้าและมีความคิดที่จะฆ่าตัวตาย ทีมกฎหมายของเธอชี้ให้เห็นว่าฟีเจอร์ต่าง ๆ เช่น การเลื่อนฟีดแบบไม่สิ้นสุด (Infinite Scrolling) ระบบเล่นวิดีโออัตโนมัติ และการแจ้งเตือนที่เกิดขึ้นตลอดเวลา ถูกออกแบบมาโดยเจตนาเพื่อให้ผู้ใช้งานเสพติดและใช้เวลาอยู่บนหน้าจอให้นานที่สุดเท่าที่จะเป็นไปได้

คณะลูกขุนใช้เวลาพิจารณาคดีนานกว่าหนึ่งเดือนและหารือกันเคร่งเครียดกว่า 43 ชั่วโมง ก่อนจะมีมติว่าทั้งสองบริษัทดำเนินธุรกิจด้วย ความมุ่งร้าย การกดขี่ หรือการฉ้อโกง (Malice, Oppression, or Fraud) จึงสั่งให้จ่ายค่าเสียหายเชิงลงโทษเพิ่มเติมอีก 3 ล้านดอลลาร์ จากค่าเสียหายเบื้องต้น รวมเป็นเงินทั้งสิ้น 6 ล้านดอลลาร์ โดยกำหนดให้ Meta รับผิดชอบค่าเสียหายในสัดส่วน 70% ขณะที่ Google รับผิดชอบส่วนที่เหลือ ซึ่งคำตัดสินนี้เน้นย้ำว่าผู้ผลิตแพลตฟอร์มควรตระหนักถึงอันตรายที่อาจเกิดขึ้นกับเด็กจากการออกแบบผลิตภัณฑ์ของตน

ทางด้านตัวแทนของ เมตา (Meta) ได้ออกแถลงการณ์ภายหลังทราบคำตัดสินว่า “ทางบริษัทขอแสดงความไม่เห็นด้วยอย่างยิ่งต่อคำตัดสินที่ออกมา และกำลังอยู่ในระหว่างการประเมินทางเลือกทางกฎหมายเพื่อดำเนินการต่อไป” โดยทั้งสองบริษัทต่างยืนยันในชั้นศาลว่า แพลตฟอร์มของพวกเขามีฟีเจอร์ด้านความปลอดภัยและระบบควบคุมโดยผู้ปกครองที่เพียงพอแล้ว ขณะที่จำเลยร่วมอย่าง ติ๊กต็อก (TikTok) และ สแนป (Snap Inc.) ได้ตัดสินใจยอมความและจ่ายค่าชดเชยนอกศาลไปก่อนหน้านี้เมื่อช่วงต้นปีที่ผ่านมา

คดีนี้สะท้อนถึงแรงกดดันที่เพิ่มขึ้นต่อ บิ๊กเทค (Big Tech) ในประเด็นเรื่องความรับผิดชอบต่อสังคม โดยเฉพาะผลกระทบด้านสุขภาพจิตในกลุ่มผู้ใช้งานอายุน้อย ซึ่งที่ผ่านมามักจะได้รับความคุ้มครองทางกฎหมายในแง่ของเนื้อหาที่ผู้ใช้โพสต์ แต่ในคดีนี้คณะลูกขุนมุ่งเน้นไปที่ความบกพร่องในการออกแบบระบบ (Negligent Design) ที่จงใจกระตุ้นพฤติกรรมการเสพติด ซึ่งถือเป็นจุดเปลี่ยนสำคัญในการฟ้องร้องดำเนินคดีกับแพลตฟอร์มโซเชียลมีเดียในอนาคต