ย้อนอ่าน แนวทางใช้ถ้อยคำแสดงความอาลัยที่ถูกต้อง จากราชบัณฑิตยสภา อย่าง “เสด็จสู่สวรรคาลัย” ไม่ควรมีคำว่า “ส่ง” นำหน้า

สำนักข่าวบริคอินโฟ – ย้อนอ่านแนวทางการใช้ ราชาศัพท์ และถ้อยคำเพื่อแสดงความอาลัยให้ถูกต้องและเหมาะสม โดยอ้างอิงจากการชี้แจงโดย สำนักงานราชบัณฑิตยสภา เมื่อครั้ง พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร เสด็จสวรรคต โดยเน้นย้ำว่า ควรงดใช้คำว่า “ส่ง” นำหน้า และให้ใช้ถ้อยคำว่า “เสด็จสู่สวรรคาลัย” หรือ “พระผู้เสด็จสู่สวรรคาลัย” เพื่อความถูกต้องตามหลัก ราชาศัพท์ และความเหมาะสมกับพระเกียรติยศ

สำนักงานราชบัณฑิตยสภา (Office of the Royal Society) ได้อธิบายความหมายของคำว่า “สวรรคาลัย” ว่า ตามพจนานุกรม ฉบับราชบัณฑิตยสถาน (พ.ศ. 2542 และ พ.ศ. 2554) เป็นคำกริยา หมายถึง ตาย (ใช้แก่เจ้านายชั้นสูง) ซึ่งความเข้าใจที่ว่าการใช้คำว่า “สวรรคาลัย” สื่อความหมายไม่ถูกต้องนั้น เกิดจากการแปลตรงตามรูปศัพท์ แต่แท้จริงแล้ว คำว่า “สวรรคาลัย” มาจากคำว่า “สวรรค” (สะ-หวัน-คะ) ที่เป็นคำนามหมายถึง โลกของเทวดา หรือ เมืองฟ้า และ “อาลัย” ที่เป็นคำนามหมายถึง ที่อยู่ ที่พัก ดังนั้น วลี “สู่สวรรค” จึงหมายถึง สู่ที่อยู่ในสวรรค์ หรือ สู่ที่พักในสวรรค์ ทำให้การใช้คำว่า “เสด็จไปสู่สวรรคาลัย” สื่อความหมายได้ว่า (พระองค์) เสด็จสู่สวรรคาลัย หรือ (พระองค์) เสด็จสู่สรวงสวรรค์

พลตรี หม่อมราชวงศ์ศุภวัฒย์ เกษมศรี ประธานคณะกรรมการจัดทำหลักเกณฑ์การใช้ ราชาศัพท์ แห่งราชบัณฑิตยสถาน, ศาสตราจารย์พิเศษจำนง ทองประเสริฐ ราชบัณฑิต และที่ปรึกษาคณะกรรมการฯ, และอาจารย์จุลทรรศน์ พยาฆรานนท์ รองประธานคณะกรรมการฯ มีความเห็นสอดคล้องกันว่า พระองค์ทรงมีบุญญาบารมีที่จะเสด็จไปสู่สรวงสวรรค์ด้วยพระองค์เอง

ดังนั้น การละการใช้คำว่า “ส่ง” ออกไป และใช้เพียง “เสด็จสู่สวรรคาลัย” หรือ “พระผู้เสด็จสู่สวรรคาลัย” จะทำให้ถ้อยคำมีความสวยงามและสื่อความหมายได้ชัดเจนยิ่งขึ้น

นอกจากนี้ สำนักงานราชบัณฑิตยสภา ยังได้ชี้แจงหลักการใช้คำว่า “ข้าพระพุทธเจ้า” ด้วยว่า ให้ระบุชื่อบุคคล คณะบุคคล หรือหน่วยงานไว้ด้านหลังคำว่า “ข้าพระพุทธเจ้า” ตัวอย่างเช่น

• ข้าพระพุทธเจ้า นายจงรัก ภักดี
• ข้าพระพุทธเจ้า คณะครูและนักเรียน โรงเรียน…
• ข้าพระพุทธเจ้า คณะผู้บริหาร และพนักงาน บริษัท…