ไทยรู้ทัน: สหรัฐฯ ยิงถล่มเครื่องบินปลอมในอิหร่าน เช็กแล้ว เป็นภาพปลอมสร้างจาก AI

โครงการ ไทยรู้ทัน โดย สำนักข่าวบริคอินโฟ (Brickinfo News) ดำเนินการตรวจสอบข้อเท็จจริงกรณีมีการแชร์ภาพถ่ายดาวเทียมที่อ้างว่าเป็นสนามบินแห่งหนึ่งใน ประเทศอิหร่าน (Iran) ซึ่งมีการทาสีรันเวย์เป็นรูปเครื่องบินรบเพื่อหลอกล่อให้กองทัพสหรัฐฯ หลงกลส่งขีปนาวุธลงมาถล่มเป้าหมายปลอม จากการตรวจสอบโดยละเอียดพบว่าข้อมูลดังกล่าวเป็น ข่าวปลอม (Fake News) และภาพประกอบที่นำมาอ้างอิงนั้นเป็นภาพที่สร้างขึ้นจาก ปัญญาประดิษฐ์ (AI) ซึ่งมีจุดผิดสังเกตทางกายภาพและพิกัดภูมิศาสตร์อย่างชัดเจน

จากการวิเคราะห์ภาพถ่ายที่อ้างว่าเป็นภาพดาวเทียม พบความผิดปกติหลายประการ โดยเฉพาะ อัตราส่วนของเครื่องบินที่ไม่สมเหตุสมผล เมื่อเปรียบเทียบกับอาคารที่ปรากฏในภาพซึ่งใช้เป็นจุดอ้างอิง พบว่าขนาดของเครื่องบินรบที่อิหร่านมีประจำการนั้น มีขนาดไม่สอดคล้องกับความกว้างของรันเวย์และอาคารรอบข้าง นอกจากนี้เมื่อตรวจสอบผ่านแพลตฟอร์มดาวเทียมพลเรือนอย่าง กูเกิล แมปส์ (Google Maps) เพื่อเปรียบเทียบพิกัดจริง จะเห็นได้ทันทีว่าภาพที่แชร์กันนั้นเป็นของปลอมที่ถูกสร้างขึ้นมาเพื่อสร้างความเข้าใจผิด

นอกจากเรื่องสัดส่วนแล้ว พิกัดภูมิศาสตร์ ที่ระบุไว้ในภาพยังมีความคลาดเคลื่อนอย่างรุนแรง โดยตัวเลขพิกัดในแนวตั้งและแนวนอนมีความสลับไปมาและจำนวนหลักของตัวเลขไม่สอดคล้องกัน ตัวอย่างเช่น บรรทัดหนึ่งระบุเลขพิกัดแบบหนึ่ง แต่บรรทัดถัดไปกลับมีตัวเลขเกินมา 1 หลัก ซึ่งในทางเทคนิคของระบบนำทางหรือภาพถ่ายดาวเทียมมาตรฐานจะไม่เกิดข้อผิดพลาดในลักษณะนี้ ข้อมูลเหล่านี้จึงเป็นหลักฐานยืนยันว่าภาพดังกล่าวไม่ใช่ภาพถ่ายจากดาวเทียมของจริง

ด้านเพจ ThaiArmedForce.com ซึ่งมีข้อมูลด้านยุทธโธปกรณ์และผู้เชี่ยวชาญด้านการทหาร ได้ออกมาให้ข้อมูลสมทบว่าภาพดังกล่าวมีความไม่สมจริงอย่างมาก โดยระบุว่า “ภาพนี้คือภาพ AI ชัดเจนมาก มองด้วยหางตายังรู้เลยด้วยซ้ำ” พร้อมอธิบายเพิ่มเติมว่าการวิเคราะห์ภาพถ่ายดาวเทียมทางทหารนั้นใช้เจ้าหน้าที่ที่มีขีดความสามารถสูงและมีซอฟต์แวร์ประมวลผลเฉพาะทาง ซึ่งสามารถแยกแยะวัตถุที่มีมิติกับภาพวาดแบนๆ บนพื้นผิวได้อย่างง่ายดาย

ThaiArmedForce.com ยังได้ให้ความรู้เกี่ยวกับการลวงทางทหาร (Decoy) ที่เป็นมาตรฐานสากลว่า “จริง ๆ การลวงนั้นมี แต่…เขาจะไม่วาดภาพบนพื้น เขาจะใช้เครื่องบินที่ปลดประจำการแล้วมาจอด หรือใช้โมเดลสูบลมมาจอด เพื่อให้รูปร่างมันคล้ายกับของจริงที่สุดและมีมิติชัดเจน ซึ่งแบบนั้นต่างหากที่หลอกภาพถ่ายทางอากาศได้จริง ดังนั้นเราอย่ามามโนอะไรกับรูป AI และเรื่องกาว ๆ ในเน็ตเลย” การนำภาพที่สร้างจาก AI มาปั้นเป็นข่าวลือเรื่องสงครามจึงเป็นเพียงการสร้างกระแสที่ขาดข้อเท็จจริงรองรับ