กรมวิชาการเกษตร ดัน “ทุเรียนทองลุงศักดิ์” พัทลุง ขึ้นทะเบียนพันธุ์พืชพื้นเมืองเฉพาะถิ่น หวังสร้างรายได้ให้ชุมชน

สำนักข่าวบริคอินโฟ – กรมวิชาการเกษตร โดยสำนักคุ้มครองพันธุ์พืช และศูนย์วิจัยและพัฒนาการเกษตรพัทลุง กำลังผลักดันให้ “ทุเรียนทองลุงศักดิ์” ซึ่งเป็นพันธุ์ทุเรียนพื้นบ้านจาก ตำบลบ้านนา อำเภอศรีนครินทร์ จังหวัดพัทลุง ได้รับการจดทะเบียนเป็น พันธุ์พืชพื้นเมืองเฉพาะถิ่น ตามพระราชบัญญัติคุ้มครองพันธุ์พืช พ.ศ. 2542 เพื่ออนุรักษ์พันธุกรรมพืชและสร้างโอกาสทางเศรษฐกิจให้กับชุมชน

นายภัสชญภณ หมื่นแจ้ง รองอธิบดีกรมวิชาการเกษตร เปิดเผยว่า โครงการนี้เป็นส่วนหนึ่งของการขับเคลื่อน โครงการส่งเสริมเกษตรอัตลักษณ์พื้นถิ่น โดยร่วมมือกับ เทศบาลตำบลบ้านนา และชุมชนในพื้นที่ ทุเรียนพันธุ์ทองลุงศักดิ์ ของ นายสอนศักดิ์ สิทธิชัย มีจุดเด่นที่เนื้อสีเหลืองทอง รสชาติหวาน เมล็ดลีบ และขนาดผลประมาณ 1.5–2 กิโลกรัม เป็นพันธุ์ทุเรียนที่ปลูกและอนุรักษ์อยู่ในชุมชนแห่งเดียวในประเทศไทยมานานกว่า 50 ปี โดยมี ศูนย์วิจัยและพัฒนาการเกษตรพัทลุง ให้การสนับสนุนด้านองค์ความรู้ในการดูแล ขยายพันธุ์ และจัดทำประวัติพันธุ์ เพื่อเตรียมความพร้อมให้ชุมชนสามารถขึ้นทะเบียนพันธุ์พืชได้ ปัจจุบันมีการขยายพันธุ์และปลูกอนุรักษ์ในพื้นที่ชุมชนรวม 13 แปลง จำนวนกว่า 426 ต้น ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2565

นางสาวธิดากุญ แสนอุดม ผู้อำนวยการสำนักคุ้มครองพันธุ์พืช ระบุว่า คณะทำงานพิจารณาคุณสมบัติของชุมชนและพันธุ์พืชพื้นเมืองเฉพาะถิ่นได้มีมติเห็นชอบให้ ชุมชนตำบลบ้านนา มีคุณสมบัติในการขอขึ้นทะเบียนชุมชน และให้ดำเนินการจัดทำข้อมูลลักษณะประจำพันธุ์ของ ทุเรียนพันธุ์ทองลุงศักดิ์ ให้สมบูรณ์เพื่อเสนอคณะกรรมการคุ้มครองพันธุ์พืชพิจารณาต่อไป

หากการจดทะเบียน ทุเรียนทองลุงศักดิ์ สำเร็จ ชุมชนในฐานะผู้ทรงสิทธิในพันธุ์พืชพื้นเมืองเฉพาะถิ่นจะมีสิทธิแต่ผู้เดียวในการปรับปรุงพันธุ์ ศึกษา วิจัย ผลิต ขาย ส่งออก หรือจำหน่ายส่วนขยายพันธุ์เป็นระยะเวลา 17 ปี และสามารถขยายอายุการคุ้มครองได้คราวละ 10 ปี นอกจากนี้ ชุมชนยังสามารถขอรับเงินสนับสนุนจาก กองทุนคุ้มครองพันธุ์พืช เพื่อนำไปใช้ในการอนุรักษ์และพัฒนาพันธุ์พืชอย่างยั่งยืน และสร้างรายได้จากการจำหน่ายผลผลิตให้กับสมาชิกในชุมชน

นางสาวธิดากุญ กล่าวเสริมว่า “การผลักดันให้พันธุ์พืชพื้นบ้านได้รับการจดทะเบียนเป็นพันธุ์พืชพื้นเมืองเฉพาะถิ่น ไม่เพียงแต่เป็นการปกป้องสิทธิของชุมชนในฐานะเจ้าของภูมิปัญญาเท่านั้น แต่ยังเป็นการเปิดประตูสู่โอกาสใหม่ ๆ ทางเศรษฐกิจ” ที่ผ่านมามีพันธุ์พืชที่ได้รับการจดทะเบียนพันธุ์พืชพื้นเมืองเฉพาะถิ่นแล้ว 3 ชนิด ได้แก่ ส้มเขียวหวานเทพรส (ปี 2561), มะปรางหวานทองประมูลพรหมมณี (ปี 2564) และ ลั่นทมชมพูปราจีน (ปี 2567)

เกษตรกรหรือชุมชนที่สนใจสามารถสอบถามข้อมูลเพิ่มเติมได้ที่ สำนักคุ้มครองพันธุ์พืช กรมวิชาการเกษตร โทร. 0 2940 7214