ETDA กางโรดแมป AI 2026 ชูธรรมาภิบาลปัญญาประดิษฐ์ ดันไทยสู่ศูนย์กลางภูมิภาค เตรียมจัดงาน AI Governance Week 2026

สำนักข่าวบริคอินโฟ – สำนักงานพัฒนาธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์ หรือ ETDA กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม ประกาศทิศทางการดำเนินงานด้านปัญญาประดิษฐ์ประจำปี 2569 ภายใต้แนวคิด Driving Trust AI Governance เพื่อสร้างความเชื่อมั่นในระบบนิเวศ ปัญญาประดิษฐ์ หรือ AI ของประเทศไทย โดยมุ่งเน้นการวางรากฐานการกำกับดูแลด้วยแนวปฏิบัติและเครื่องมือที่ได้มาตรฐาน ควบคู่ไปกับการผลักดันให้เกิดการใช้งานจริงในทุกภาคส่วน ทั้งหน่วยงานภาครัฐ ภาคการศึกษา ผู้ประกอบการ และประชาชนทั่วไป พร้อมเตรียมยกระดับประเทศสู่การเป็นศูนย์กลางด้าน ธรรมาภิบาลปัญญาประดิษฐ์ (AI Governance) ของภูมิภาค ผ่านการจัดตั้งศูนย์ AIGPC และการเป็นเจ้าภาพจัดงานระดับนานาชาติ AI Governance Week 2026 ในช่วงปลายเดือนมิถุนายนนี้

การขับเคลื่อนดังกล่าวสอดรับกับแผนปฏิบัติการด้านปัญญาประดิษฐ์แห่งชาติ พ.ศ. 2565–2570 และนโยบายของกระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม ที่ต้องการใช้ AI เป็นกลไกหลักในการเพิ่มประสิทธิภาพการผลิตของประเทศ โดยนางสาวรจนา ล้ำเลิศ ที่ปรึกษา ETDA และหัวหน้าศูนย์ AI Governance Center หรือ AIGC ได้ระบุถึงความสำคัญของเรื่องนี้ว่า ปัญญาประดิษฐ์กำลังจะกลายเป็นโครงสร้างพื้นฐานของเศรษฐกิจดิจิทัล และเพื่อยกระดับขีดความสามารถการแข่งขัน ลดความเหลื่อมล้ำในการเข้าถึงเทคโนโลยีของคนไทย ETDA ในฐานะหน่วยงานที่มุ่งส่งเสริมให้ทุกภาคส่วนเกิดการเพิ่มศักยภาพด้วยเทคโนโลยีดิจิทัลและเกิดการใช้ AI อย่างมีธรรมาภิบาล จึงเดินหน้าขับเคลื่อนงานด้านนี้ เพื่อวางรากฐานความเชื่อมั่นให้การพัฒนาและใช้งาน AI ของประเทศ ผ่านการดำเนินงานของศูนย์ AIGC มาอย่างต่อเนื่อง

สำหรับมิติแรกของการทำงานในปี 2569 ETDA มุ่งเน้นการเร่งวางกรอบ AI Governance ให้สอดคล้องกับมาตรฐานสากล เช่น มาตรฐานของ UNESCO โดยศูนย์ AIGC ได้ร่วมกับผู้เชี่ยวชาญพัฒนากรอบแนวปฏิบัติและเครื่องมือ (Guideline & Toolkits) ปัจจุบันมีพร้อมใช้งานแล้ว 12 ชุด และกำลังพัฒนาเพิ่มเติมอีก 2 ชุด ได้แก่ AI Ethical Impact Assessment Playbook และ AI Value Creation เพื่อช่วยองค์กรประเมินความเสี่ยงและจัดการผลกระทบด้านจริยธรรม นอกจากนี้ยังมีการจัดทำรายงาน AI Watch Series เพื่อติดตามแนวโน้มความเสี่ยง พร้อมกับร่างข้อเสนอเชิงนโยบายและกฎหมาย อีกหนึ่งความก้าวหน้าสำคัญคือการริเริ่มกิจกรรม Red Teaming Challenge ซึ่งนับเป็นครั้งแรกของไทยในการทดสอบความเสี่ยง จุดอ่อน และอคติของระบบ ปัญญาประดิษฐ์ ก่อนนำไปใช้งานจริง เพื่อสร้างความมั่นใจให้กับทั้งผู้พัฒนาและผู้ใช้งาน

ในมิติที่สองคือการผลักดันองค์ความรู้ไปสู่การปฏิบัติจริงในทุกภาคส่วน สำหรับภาครัฐมีการพัฒนาหลักสูตร AI Gov4Govt เพื่อเตรียมความพร้อมให้ 20 กระทรวง และหลักสูตร AI Change Agent Program พร้อมต่อยอดสู่โครงการ Train the Trainer โดยตั้งเป้าสร้างวิทยากร 80 คนเพื่อขยายผลสู่บุคลากรภาครัฐ 3,000 คนภายในปี 2570 ด้านภาคการศึกษาได้ร่วมมือกับ สสวท. สพฐ. และ UNICEF ขับเคลื่อนหลักสูตร AI & Digital Ethics for Educators โดยเตรียมพัฒนาครูแกนนำจาก 100 โรงเรียน ขยายสู่เครือข่ายกว่า 1,000 คน ส่วนกลุ่มผู้ประกอบการมีการลงพื้นที่ยกระดับทักษะผ่านโครงการ SMEs Growth ด้วยหลักสูตร Generative AI ขณะที่ภาคประชาชนได้ขยายผลหลักสูตร ETDA Digital Citizen หรือ EDC Plus ตั้งเป้าสร้างวิทยากร 2,000 คน ครอบคลุม 400 อำเภอ เพื่อเข้าถึงประชาชน 60,000 คน พร้อมเตรียมเปิดตัวหลักสูตรอีเลิร์นนิงผ่านสถาบันพัฒนาบุคลากรดิจิทัล (DISDA) ในเดือนกันยายนนี้ รวมถึงการจัดกิจกรรม Hackathon ร่วมกับสำนักงานศาลปกครองเพื่อนำ AI มายกระดับกระบวนการยุติธรรม

ก้าวสำคัญต่อไปของประเทศไทยคือการเตรียมจัดตั้งศูนย์ปฏิบัติการ AI Governance Practice Center หรือ AIGPC เพื่อเชื่อมโยงหลักการสากลสู่การใช้งานจริงในระดับภูมิภาค โดย ETDA กำลังผลักดันให้ AIGPC ได้รับการรับรองเป็นศูนย์ประเภทที่ 2 ภายใต้อุปถัมภ์ของ UNESCO (UNESCO Category 2 Centre) และเพื่อตอกย้ำความพร้อมดังกล่าว จึงได้เตรียมจัดงาน AI Governance Week 2026 ต่อเนื่องเป็นปีที่ 2 ระหว่างวันที่ 29 มิถุนายน ถึง 3 กรกฎาคม 2569 ภายใต้แนวคิด Connecting the Right Dots ซึ่งจะรวบรวมผู้นำด้านนโยบายและเทคโนโลยีระดับโลกมาร่วมกำหนดทิศทาง ธรรมาภิบาลปัญญาประดิษฐ์ โดยมีไฮไลต์สำคัญทั้งการประชุม AIGPC Annual Conference การเปิดตัวเครื่องมือประเมินผลกระทบด้านจริยธรรม และสนามทดสอบความปลอดภัยของระบบ AI ระดับประเทศ เพื่อยืนยันว่าประเทศไทยพร้อมบูรณาการผู้คน องค์ความรู้ และนโยบายเข้าด้วยกันอย่างรับผิดชอบ