ไขข้อเท็จจริง “เขียงแซลมอน” : โควิด-19 แพร่ผ่าน “อาหารทะเลนำเข้า” ในปักกิ่งจริงหรือ ?

สำนักข่าวซินหัว รายงานว่า เมื่อไม่นานนี้ ผลการทดสอบเบื้องต้นระบุว่ามีการตรวจพบเชื้อไวรัสโคโรนาสายพันธุ์ใหม่ซึ่งก่อโรคโควิด-19 บนเขียงสำหรับหั่นเนื้อปลาแซลมอนนำเข้า ในตลาดขายส่งอาหารขนาดใหญ่ทางตอนใต้ของกรุงปักกิ่ง ซึ่งเป็นสถานที่เกี่ยวข้องกับผู้ป่วยโรคโควิด-19 ส่วนใหญ่ที่เพิ่งได้รับการยืนยันในปักกิ่ง

แม้จะมีการตรวจพบไวรัสในตัวอย่างที่เก็บจากจุดอื่น ๆ ของตลาดขายส่งอาหารซินฟาตี้ด้วย แต่สื่อท้องถิ่น และชาวเน็ตต่างกังวลกันว่าไวรัสอาจแพร่กระจายผ่านอาหารทะเล เช่น ปลาแซลมอนหรือบรรจุภัณฑ์ของปลาแซลมอน ซึ่งเป็นอาหารยอดนิยมในหมู่ผู้บริโภคชาวจีน

เหวินอวี้เหมย ศาสตราจารย์จากมหาวิทยาลัยฟู่ตั้น และนักวิชาการประจำสถาบันวิศวกรรมแห่งชาติจีน (CAE) ออกมาอธิบายประเด็นข้างต้น โดยให้ข้อมูลกับหนังสือพิมพ์เซี่ยงไฮ้ เทคโนโลยี โพสต์ (Shanghai Technology Post) ว่า สัตว์เลือดเย็นที่อาศัยอยู่ในทะเลลึกอย่างปลาแซลมอน ไม่สามารถติดเชื้อไวรัสโคโรนาได้

ขณะที่ประเทศไทย นพ.ทวีศิลป์ วิษณุโยธิน โฆษกศูนย์บริหารสถานการณ์การแพร่ระบาดของโรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา2019 (โควิด-19) เปิดเผยเมื่อวันที่ 15 มิ.ย. 63 ว่า “สำหรับคนกินปลาต้องกินสุก กินดิบไม่ได้ เพราะในจีนตรวจพบเชื้อบนเขียงปลา แม้ตัวปลาอาจสะอาดมา แต่เมื่อต้องสัมผัสกับมือ มีด เขียง หรือพื้นผิวที่ไม่ได้ทำความสะอาดก็มีสามารถปนเปื้อนเชื้อ โดยในไทยขณะนี้ยังไม่พบเชื้อในปลาแซลมอนแต่ขอให้รับประทานแบบปรุงสุก ส่วนพื้นที่ตลาดสดมีการสุ่มตรวจโดยกรมอนามัย และประเมินผลจากประชาชนผู้ใช้บริการผ่านแอปพลิเคชันไทยชนะ”

ด้านไมก์ ไรอัน (Mike Ryan) หัวหน้าโครงการฉุกเฉินขององค์การอนามัยโลก (WHO) ได้ออกมาเตือนเช่นกัน “เราทราบกันดีว่าโรคนี้แพร่กระจายจากคนสู่คนเป็นหลัก โดยผ่านทางเดินหายใจ และการปนเปื้อนจากมนุษย์ที่อยู่ในสภาพสิ่งแวดล้อมนั้น ๆ อีกทั้งเรายังพบว่าโรคนี้สามารถทลายกำแพงทางชนิดพันธุ์ของมนุษย์ได้อีกด้วย” ไรอันกล่าวในการแถลงข่าวเมื่อวันจันทร์ (15 มิ.ย. 63)

“ชัดเจนว่าที่ผ่านมามีการวิจัยเกิดขึ้นมากมาย ที่เกี่ยวกับฤทธิ์เดชของไวรัสโคโรนาสายพันธุ์ต่าง ๆ และไวรัสตัวอื่น ๆ ที่จะอยู่รอดบนพื้นผิวที่หลากหลาย ซึ่งรวมถึงบรรจุภัณฑ์”ไมก์ ไรอัน (Mike Ryan) หัวหน้าโครงการฉุกเฉินขององค์การอนามัยโลก (WHO)

“ในกรณีเฉพาะนี้ ผมคิดว่านี่ก็คือสมมติฐานข้อหนึ่ง และหากเหตุการณ์นี้ยังคงเกิดขึ้นต่อไป ก็จำเป็นต้องมีการทดสอบเพิ่มเติม” ไรอันกล่าว

ไรอันระบุว่ารายงานที่เกี่ยวข้องหลายฉบับระบุว่าชนิดของไวรัสที่พบในการระบาดครั้งล่าสุดในปักกิ่งนั้น เป็น “สายพันธุ์หลักที่ก่อให้เกิดการแพร่ระบาด” ในยุโรป

“การค้นพบว่าไวรัสนี้อาจเป็นหนึ่งสายพันธุ์ที่พบในการแพร่ระบาดในภูมิภาคยุโรปเป็นเรื่องที่สำคัญ และนั่นก็อาจสะท้อนได้ถึงข้อสันนิษฐานการติดต่อจากคนสู่คน มากกว่าที่จะเป็นสมมติฐานข้ออื่น ๆ … แต่ก็ยังต้องดูกันต่อไป”ไมก์ ไรอัน (Mike Ryan) หัวหน้าโครงการฉุกเฉินขององค์การอนามัยโลก (WHO)

ด้านเฉินเอี้ยนข่าย รองหัวหน้าสำนักกำกับดูแลตลาดเทศบาลปักกิ่ง กล่าวว่า ปักกิ่งจะยกระดับการตรวจสอบบรรดาตลาดอาหารที่จำหน่ายของสด รวมถึงเนื้อหมู เนื้อวัว เนื้อแกะ และสัตว์ปีกแช่แข็ง

นอกจากนั้นขณะนี้ เมืองอื่น ๆ ทั่วประเทศจีน ยังได้ยกระดับการตรวจเนื้อสัตว์ และอาหารทะเลสดด้วยเช่นกัน

ความเปลี่ยนแปลงครั้งล่าสุดของการแพร่ระบาดของโรคในปักกิ่งนั้น น่าจะช่วยเพิ่มพูนความเข้าใจเกี่ยวกับไวรัสโคโรนาได้ ทว่าการกลับมาระบาดใหม่อีกครั้งของโรคนี้ในปักกิ่ง ยังคงมีหลายอย่าที่เรายังไม่ทราบแน่ชัด และยังต้องรอการยืนยันจากงานวิจัยทางวิทยาศาสตร์เพิ่มเติม