AIS เผยผลสำรวจดัชนีสุขภาวะดิจิทัลไทยปี 2569 ขยับสู่ระดับก้าวหน้า ชี้คนไทยยังขาดทักษะรู้เท่าทันข้อมูล

สำนักข่าวบริคอินโฟ – ผลสำรวจดัชนีชี้วัดสุขภาวะดิจิทัลของไทย หรือ Thailand Cyber Wellness Index 2026 โดย บริษัท แอดวานซ์ อินโฟร์ เซอร์วิส จำกัด (มหาชน) หรือ AIS ระบุภาพรวมสุขภาวะดิจิทัลของคนไทยปรับตัวดีขึ้นต่อเนื่องสู่ระดับก้าวหน้า แต่ยังเผชิญช่องว่างสำคัญด้านทักษะการรู้เท่าทันและตรวจสอบข้อมูล ท่ามกลางการขยายตัวของเทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์และภัยหลอกลวงทางออนไลน์

การสำรวจดังกล่าวจัดทำต่อเนื่องเป็นปีที่ 4 โดยเก็บข้อมูลจากกลุ่มตัวอย่างจำนวน 77,492 คนทั่วประเทศ ครอบคลุม 7 มิติสำคัญ ได้แก่ การใช้งานดิจิทัล, ทักษะดิจิทัล, การสื่อสารและการทำงานร่วมกัน, อัตลักษณ์และสิทธิบนโลกดิจิทัล, ความปลอดภัยและความมั่นคง, การกลั่นแกล้งบนโลกไซเบอร์ และความสัมพันธ์ดิจิทัล ซึ่งพบว่าคะแนนเฉลี่ยสุขภาวะดิจิทัลของคนไทยเพิ่มขึ้นจาก 0.51 ในปี 2566 เป็น 0.724 ในปี 2569 อย่างไรก็ตาม ยังมีประชากรราว 1 ใน 6 ที่จำเป็นต้องได้รับการยกระดับทักษะความรู้เพิ่มเติม

ผลการประเมิน 7 ด้านชี้ให้เห็นว่า ด้านความสามารถในการใช้งานดิจิทัลมีคะแนนเฉลี่ยอยู่ที่ 0.720 ขณะที่ด้านทักษะการรู้เท่าทันดิจิทัลได้คะแนนต่ำที่สุดเพียง 0.653 ชี้ให้เห็นถึงความจำเป็นในการเสริมสร้างทักษะการตรวจสอบความถูกต้องของข้อมูลในยุค Generative AI นอกจากนี้ สถิติยังระบุว่าคนไทย 20.7% หรือราว 1 ใน 5 เคยมีประสบการณ์เกี่ยวข้องกับภัยหลอกลวงออนไลน์ ไม่ว่าจะเป็นลิงก์ปลอม ข้อความหลอกลวง หรือการแอบอ้างสวมรอยเป็นบุคคลอื่นเพื่อทำธุรกรรม

ในกลุ่มเด็กและเยาวชนรุ่น Gen Alpha อายุ 10–15 ปี มีคะแนนสุขภาวะดิจิทัลเฉลี่ย 0.61 ซึ่งต่ำกว่าค่าเฉลี่ยของประเทศ โดย 29.4% อยู่ในเกณฑ์ที่ต้องได้รับการพัฒนา โดยเฉพาะเรื่องการเข้าใจร่องรอยดิจิทัล (Digital Footprint) และการเผชิญปัญหาการกลั่นแกล้งบนโลกออนไลน์ (Cyberbullying) ขณะที่มิติด้านความรู้และการใช้งานปัญญาประดิษฐ์หรือ AI พบความเหลื่อมล้ำทางทักษะระหว่างวัยอย่างชัดเจน โดยกลุ่มอายุ 23–29 ปี ได้คะแนนสูงสุดที่ 3.61 จาก 5 คะแนน ส่วนกลุ่มผู้สูงอายุ 60 ปีขึ้นไป ได้คะแนนเฉลี่ยต่ำที่สุดอยู่ที่ 2.53

นางสายชล ทรัพย์มากอุดม หัวหน้าคณะผู้บริหารด้านสื่อสารองค์กร AIS ระบุว่า ภาพรวมคนไทยมีความพร้อมบนโลกดิจิทัลดีขึ้น แต่ความคล่องแคล่วในการใช้งานไม่ได้สะท้อนถึงการรู้เท่าทันความเสี่ยงเสมอไป แนวทางพัฒนาจึงต้องมุ่งเน้นการสร้างกระบวนการคิดวิเคราะห์ ตรวจสอบความถูกต้อง และส่งเสริมความปลอดภัยในการตัดสินใจ ซึ่งต้องปรับเนื้อหาการเรียนรู้ให้สอดคล้องกับพฤติกรรมและความเสี่ยงของแต่ละช่วงวัย ทั้งนี้ ทางผู้ให้บริการจะนำข้อมูลดังกล่าวไปพัฒนาหลักสูตรและการประเมินทักษะดิจิทัลร่วมกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้องต่อไป