NIA เผยผลจัดอันดับดัชนีนวัตกรรมโลก GII 2026 ไทยขยับขึ้นอันดับ 44 พร้อมปรับบทบาทร่วมลงทุนหนุนสตาร์ตอัป

สำนักข่าวบริคอินโฟ – สำนักงานนวัตกรรมแห่งชาติ (องค์การมหาชน) หรือ NIA กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) เปิดเผยผลการจัดอันดับดัชนีนวัตกรรมโลก ประจำปี 2026 (Global Innovation Index 2026: GII 2026) โดยองค์การทรัพย์สินทางปัญญาโลก (WIPO) พบว่าประเทศไทยอยู่อันดับที่ 44 จาก 139 ประเทศเศรษฐกิจทั่วโลก ขยับขึ้น 1 อันดับจากปีก่อนหน้า และครองอันดับ 4 ในกลุ่มประเทศสมาชิกอาเซียน

ดร.กริชผกา บุญเฟื่อง ผู้อำนวยการสำนักงานนวัตกรรมแห่งชาติ (องค์การมหาชน) ระบุว่า รายงาน GII 2026 จัดทำขึ้นภายใต้แนวคิด “Powering Entrepreneurs at the Frontier of Science” โดยมีตัวชี้วัดทั้งสิ้น 79 ตัวชี้วัด แบ่งเป็นดัชนีย่อยปัจจัยนำเข้าทางนวัตกรรม (Innovation input sub-index) 5 ด้าน และดัชนีย่อยผลผลิตทางนวัตกรรม (Innovation output sub-index) 2 ด้าน ซึ่งในปีนี้ สวิตเซอร์แลนด์ยังคงครองอันดับ 1 ของโลกต่อเนื่องเป็นปีที่ 16 ส่วนในกลุ่มประเทศอาเซียน สิงคโปร์อยู่อันดับ 5, มาเลเซีย อันดับ 34, เวียดนาม อันดับ 43, ไทย อันดับ 44, ฟิลิปปินส์ อันดับ 52 และอินโดนีเซีย อันดับ 55

สำหรับรายละเอียดคะแนนของประเทศไทย ปัจจัยนำเข้าทางนวัตกรรมยังคงอยู่ที่อันดับ 46 เท่ากับปีก่อนหน้า ขณะที่ผลผลิตทางนวัตกรรมขยับขึ้น 2 อันดับ มาอยู่ที่อันดับ 41 โดยมีปัจจัยด้านระบบตลาดอยู่อันดับ 27 ปัจจัยด้านระบบธุรกิจขยับขึ้นเป็นอันดับ 41 และผลผลิตด้านความรู้และเทคโนโลยีขยับขึ้นเป็นอันดับ 38 ซึ่งกลุ่มการสร้างความรู้ขยับจากอันดับ 48 เป็นอันดับ 35 และผลกระทบของความรู้ขยับจากอันดับ 56 เป็นอันดับ 47 อย่างไรก็ตาม ผลผลิตเชิงสร้างสรรค์ปรับลดลงจากอันดับ 39 มาอยู่ที่อันดับ 44 และปัจจัยด้านสถาบันลดลงจากอันดับ 76 มาอยู่ที่อันดับ 80

เพื่อยกระดับขีดความสามารถการแข่งขัน NIA เตรียมปรับบทบาทสนับสนุนเงินทุนภายใต้กลไก “NIA Venture” จากผู้ให้ทุนสู่การเป็นผู้ร่วมลงทุน ผ่าน 3 รูปแบบ ได้แก่ Corporate Co-funding สนับสนุนสตาร์ตอัปและเอสเอ็มอีระยะ Seed ถึง Series A ร่วมกับนักลงทุนที่ได้รับการรับรอง, PE Trust ร่วมลงทุนผ่านกองทุนทรัสต์ในระยะ Series A ถึง Pre-IPO และ Holding Company ร่วมลงทุนเชิงกลยุทธ์ผ่านบริษัทโฮลดิ้งหรือ Fund of Funds ครอบคลุม 5 อุตสาหกรรมเป้าหมาย ได้แก่ เกษตรและอาหาร, สุขภาพและความเป็นอยู่ที่ดี, เศรษฐกิจหมุนเวียน, ปัญญาประดิษฐ์ (AI) และเศรษฐกิจสร้างสรรค์ ควบคู่การใช้กลไกบัญชีนวัตกรรมไทย เพื่อผลักดันให้ภาครัฐจัดซื้อจัดจ้างผลิตภัณฑ์นวัตกรรมในฐานะลูกค้ารายแรก