ศาลญี่ปุ่นสร้างบรรทัดฐานใหม่ ชี้สิทธิเสียงได้รับการคุ้มครองเช่นเดียวกับสิทธิในภาพลักษณ์ หลังนักพากย์ดังฟ้องคลิปเสียง AI

สำนักข่าวบริคอินโฟ – ศาลแขวงโตเกียว (Tokyo District Court) มีคำพิพากษาครั้งประวัติศาสตร์ในคดีเกี่ยวกับ ปัญญาประดิษฐ์ (AI) โดยระบุว่าเสียงของมนุษย์ได้รับการคุ้มครองภายใต้ สิทธิในการเผยแพร่ (Publicity Right) เช่นเดียวกับสิทธิในภาพลักษณ์ ซึ่งนับเป็นคำตัดสินแรกของประเทศญี่ปุ่นในประเด็นดังกล่าว แม้ศาลจะยกฟ้องคำร้องที่ขอให้ผู้ให้บริการแพลตฟอร์ม TikTok ลบคลิป เนื่องจากพบว่าบัญชีและวิดีโอต้นเรื่องถูกลบออกไปแล้ว

คดีนี้มีจุดเริ่มต้นจากการที่ เคนจิโร สึดะ (Kenjiro Tsuda) นักพากย์ชื่อดัง ซึ่งมีผลงานพากย์ตัวละคร เคนโตะ นานามิ จากแอนิเมชันเรื่อง มหาเวทย์ผนึกมาร (Jujutsu Kaisen) ได้ยื่นฟ้องร้องต่อศาลเมื่อเดือนพฤศจิกายนที่ผ่านมา โดยระบุว่ามีผู้ใช้งานบัญชีนิรนามอัปโหลดคลิปวิดีโอจำนวน 188 คลิปเกี่ยวกับเรื่องเล่าลี้ลับ ตำนานเมือง และเกร็ดความรู้ ระหว่างเดือนกรกฎาคม 2024 ถึงกันยายน 2025 โดยใช้เสียงบรรยายที่สร้างด้วยระบบ AI ซึ่งมีลักษณะคล้ายคลึงกับเสียงของตน เพื่อเพิ่มมูลค่าเชิงพาณิชย์และสร้างรายได้ราว 500,000 ถึง 750,000 เยนต่อเดือน (ประมาณ 3,200 ถึง 4,800 ดอลลาร์สหรัฐ)

ผู้พิพากษา อายะ ทากาฮาชิ (Aya Takahashi) ระบุในคำตัดสินว่า เสียงของมนุษย์เป็นสิ่งที่สะท้อนอัตลักษณ์ของบุคคลเช่นเดียวกับภาพลักษณ์ ซึ่งสอดคล้องกับแนวทางของกระทรวงยุติธรรมญี่ปุ่นที่เพิ่งกำหนดว่า การเผยแพร่วิดีโอบนสื่อสังคมออนไลน์โดยใช้เสียงเลียนแบบบุคคลจริงเพื่อแสวงหาผลประโยชน์ทางการเงิน อาจเข้าข่ายละเมิดสิทธิ ทั้งนี้ ทางฝั่งผู้ให้บริการแพลตฟอร์มได้โต้แย้งว่าเสียงดังกล่าวเป็นเสียงสังเคราะห์มาตรฐานชายทั่วไป ขณะที่ผู้โพสต์อ้างว่าพัฒนาโมเดลจากเสียงของเพื่อน อย่างไรก็ตาม ทนายความของสึดะเปิดเผยกับสื่อมวลชนว่าไม่ติดใจและจะไม่ยื่นอุทธรณ์ เนื่องจากเป้าหมายหลักคือการสร้างบรรทัดฐานทางกฎหมายเพื่อปกป้องสิทธิของนักพากย์และบุคคลสาธารณะ