เปิดรายละเอียดการออกแบบพระเมรุมาศ “สมเด็จพระพันปีหลวง” ทรงปราสาทยอดมงกุฎแปลง สื่อความหมายแม่ของแผ่นดิน

สำนักข่าวบริคอินโฟ – เปิดแนวคิดสถาปัตยกรรมและการออกแบบพระเมรุมาศ สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง ซึ่งจัดสร้างตามโบราณราชประเพณีและคติภูมิจักรวาล โดยเน้นการถวายพระเกียรติยศสูงสุดผ่านองค์อาคารเครื่องยอดมงกุฎแปลงที่อ่อนช้อย สื่อถึงความเป็นขัตติยราชนารีและพระจริยวัตรอันงดงาม พร้อมสอดแทรกสัญลักษณ์ทางพุทธศาสนาที่เปรียบพระองค์ทรงเป็นพรหมของอาณาประชาราษฎร์

รูปแบบโดยรวมของพระเมรุมาศถูกออกแบบเป็น พระเมรุมาศทรงปราสาทยอดมงกุฎแปลง ซึ่งเป็นรูปแบบที่ใช้สำหรับเจ้านายที่มีฐานานุศักดิ์สูง โดยมีการออกมุขทั้งสี่ด้าน ยอดสถาปัตยกรรมประดับด้วยชั้นเชิงกลอน 7 ชั้น เทียบเท่ากับชั้นเชิงกลอนของพระมหาปราสาทในพระบรมมหาราชวัง เพื่อแสดงถึงการถวายพระเกียรติยศในฐานะพระบรมราชินีนาถและพระบรมราชชนนีแห่งองค์พระมหากษัตริย์ องค์ประกอบยอดมีการจำลองวิมานเทพยดาบนเขาพระสุเมรุ ตั้งแต่มณฑปทิศทั้งสี่มุมแทนที่ประทับของท้าวจตุโลกบาล ไปจนถึงปลียอดประดับ รูปพรหมพักตร์ ซึ่งสื่อความหมายตามหลักธรรมว่า บิดามารดาคือพรหมของบุตร และพระองค์ทรงเป็น “แม่ของแผ่นดิน”

ในส่วนของรายละเอียดศิลปกรรม สถาปัตยกรรมไทย ชุดนี้ได้นำลวดลายจากเครื่องศิราภรณ์และเครื่องถนิมพิมพาภรณ์ของสตรีมาปรับใช้ให้มีความอ่อนช้อย ประดับด้วยลวดลายดอกไม้ที่ได้รับพระราชทานนาม “ควีนสิริกิติ์” (Queen Sirikit) อาทิ บัว กุหลาบ ดอนญ่า และแคทลียา ขณะที่ฉากบังเพลิงประดับจิตรกรรมรูปเหล่าเทวดาและนางฟ้าทรงเครื่องตามแบบ ชุดไทยพระราชนิยม ทั้ง 8 แบบ ที่พระองค์ทรงสร้างสรรค์ไว้ นอกจากนี้บริเวณฐานอาคารยังประดับรูปตัวละครจากวรรณคดีเรื่อง รามเกียรติ์ เพื่อสื่อถึงการอุปถัมภ์ศิลปะการแสดงโขน และมีการใช้อุบะดอกไม้สดประดับปีกแมลงทับ ซึ่งเป็นเอกลักษณ์ของงานศิลป์จาก มูลนิธิส่งเสริมศิลปาชีพ

สำหรับผังพื้นของพระเมรุมาศมีขนาดกว้าง 47.30 เมตร ยาว 50.07 เมตร และมีความสูงจากพื้นลานจนถึงยอดฉัตร 41.14 เมตร โครงสร้างเป็นผังจัตุรมุขยกพื้นฐานชาลา 2 ชั้น มุขด้านทิศเหนือติดตั้งสะพานเกริน มุขด้านทิศตะวันออกติดตั้งเตาไฟฟ้า และมุขด้านทิศตะวันตกติดตั้งลิฟต์สำหรับเสด็จพระราชดำเนินจำนวน 3 ตัว ภายในประดิษฐาน พระจิตกาธาน สำหรับถวายพระเพลิงพระบรมศพ บริเวณโดยรอบมีการจัดภูมิทัศน์จำลองเขามอ ประดับสัตว์หิมพานต์และสระบัว สื่อถึงความอุดมสมบูรณ์และการส่งเสด็จสู่สวรรคาลัยอย่างสมพระเกียรติ