ญี่ปุ่นถูกวิจารณ์หนัก หลังเผยแพร่สมุดปกขาวกลาโหม แจงภัยความมั่นคง เวอร์ชั่นสำหรับเด็ก ในโรงเรียนประถม

สำนักข่าวบริคอินโฟ – ตามการรายงานของสำนักข่าวซินหัว ระบุว่า รัฐบาลญี่ปุ่นถูกวิพากษ์วิจารณ์อย่างหนัก หลังจากกระทรวงกลาโหมญี่ปุ่นได้เผยแพร่ สมุดปกขาวกลาโหม ประจำปี 2025 ที่เน้นย้ำถึง “ภัยคุกคามด้านความมั่นคงรอบญี่ปุ่น” และเป็นครั้งแรกที่ได้จัดทำสมุดปกขาวฉบับเด็ก และแจกจ่ายไปยังโรงเรียนประถมทั่วประเทศ ซึ่งก่อให้เกิดความกังวลในวงกว้างถึงผลกระทบต่อแนวคิดของเด็กนักเรียน

ตามรายงานของสถานีโทรทัศน์ NBC Nagasaki Broadcasting ในจังหวัดนางาซากิ กระทรวงกลาโหมญี่ปุ่นได้แจกจ่ายสมุดปกขาวกลาโหมฉบับเด็กประมาณ 6,100 เล่ม ไปยังโรงเรียนประถม 2,400 แห่งทั่วประเทศ โดยเนื้อหาในสมุดปกขาวฉบับเด็กนี้ แบ่งออกเป็น 4 ส่วนหลัก ได้แก่

• “เหตุใดกองกำลังป้องกันตนเองจึงจำเป็น” ซึ่งเน้นย้ำถึงความสำคัญของการ “ยับยั้ง” เพื่อป้องกันสงคราม
• “เกิดอะไรขึ้นในพื้นที่โดยรอบญี่ปุ่น” ที่พรรณนาถึงประเทศเพื่อนบ้านบางแห่งว่าเป็น “ภัยคุกคามทางทหาร” และอ้างว่า “ภูมิภาคที่ญี่ปุ่นตั้งอยู่ไม่ปลอดภัย”
• ญี่ปุ่นควรทำอย่างไร” อธิบายถึงเหตุผลที่ญี่ปุ่นต้องเพิ่มงบประมาณด้านการป้องกันประเทศและเสริมสร้างศักยภาพด้านการป้องกัน

โดยชี้ว่า “ความสามารถในการโต้กลับ” เป็นกุญแจสำคัญในการเสริมสร้างการป้องกัน และส่วนสุดท้าย แนะนำภารกิจบรรเทาสาธารณภัยของกองกำลังป้องกันตนเอง

แม้ว่ากระทรวงกลาโหมจะเผยแพร่สมุดปกขาวกลาโหมฉบับออนไลน์สำหรับเด็กมาตั้งแต่ปี 2021 แต่ปีนี้ถือเป็นครั้งแรกที่จัดทำในรูปแบบหนังสือและส่งไปยังโรงเรียนประถมโดยตรง การกระทำดังกล่าวสร้างความกังวลในหมู่ประชาชนชาวญี่ปุ่นจากทุกภาคส่วน เนื่องจากเชื่อว่านักเรียนชั้นประถมศึกษายังไม่มีพัฒนาการด้านความคิดที่เป็นอิสระอย่างเต็มที่ และโรงเรียนควรเป็นสถานที่บ่มเพาะค่านิยม เช่น ความเคารพ สันติภาพ ความเมตตา และความหลากหลาย มากกว่าการสร้างวิกฤตการณ์และยุยงให้เกิดความเป็นปรปักษ์

นายอุเครุ มาโกซากิ อดีตเจ้าหน้าที่กระทรวงการต่างประเทศญี่ปุ่น ให้สัมภาษณ์กับสำนักข่าวซินหัวว่า “การศึกษาในโรงเรียนมีอิทธิพลอย่างมากต่อการก่อตัวของแนวคิดของนักเรียน หากแนวโน้มนี้ (‘ทฤษฎีภัยคุกคาม’ เข้าสู่โรงเรียน) ยังคงดำเนินต่อไป จะส่งเสริมการทำสงครามและความเป็นปรปักษ์ต่อต่างประเทศในหมู่คนรุ่นใหม่” ซึ่งเป็นปรากฏการณ์ที่น่าเสียดาย

ด้านนายอัตสึชิ โคเคตสึ นักประวัติศาสตร์ชาวญี่ปุ่น เชื่อว่าการปลูกฝังแนวคิดให้เด็กๆ ว่าประเทศเพื่อนบ้านเป็น “ภัยคุกคาม” จะทำให้พวกเขาเกิดอคติต่อประเทศนั้นๆ ซึ่งจะบั่นทอนความอยากรู้อยากเห็นและความสนใจในการเรียนรู้เกี่ยวกับประเทศนั้นๆ

นายโคเคตสึเน้นย้ำว่า “สิ่งที่สำคัญคือการส่งเสริมความตระหนักรู้ถึงความเข้าใจและความเคารพ และกระชับความรู้สึกมิตรภาพและความปรารถนาดีผ่านการแลกเปลี่ยนและการเรียนรู้ความรู้ทางประวัติศาสตร์และวัฒนธรรม” โดยกล่าวเสริมว่า “สมุดปกขาวกลาโหมฉบับเด็กเป็นตำราเรียนที่ไม่เหมาะสมที่สุด” และการปลูกฝังสำนึกทางประวัติศาสตร์นั้น ต้องเรียนรู้ข้อเท็จจริงทางประวัติศาสตร์ที่ถูกต้องเป็นอันดับแรก

ปีนี้เป็นวาระครบรอบ 80 ปีของชัยชนะของสงครามต่อต้านการรุกรานของญี่ปุ่นของประชาชนจีนและสงครามต่อต้านฟาสซิสต์โลก ซึ่งนักวิชาการมองว่าเป็นโอกาสที่ญี่ปุ่นจะทบทวนความรับผิดชอบทางประวัติศาสตร์อย่างลึกซึ้ง อย่างไรก็ตาม ในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา ญี่ปุ่นมีการเคลื่อนไหวอย่างต่อเนื่องในการเรียบเรียงตำราเรียน

โดยฝ่ายขวาจัดได้สนับสนุนการปฏิเสธการสังหารหมู่ที่นานกิง การเพิกเฉยต่อสงครามเชื้อโรค การลดทอนประวัติศาสตร์การรุกราน และการเชิดชูสงครามการรุกราน ซึ่งเป็นชุดการเคลื่อนไหวที่ทำให้การปรับปรุงประวัติศาสตร์บิดเบือนมุมมองทางประวัติศาสตร์ของนักเรียนญี่ปุ่น การนำสมุดปกขาวกลาโหมฉบับเด็กเข้าสู่โรงเรียนประถมสร้างความกังวลมากยิ่งขึ้นว่ารัฐบาลญี่ปุ่นกำลังผลักดัน “การเปลี่ยนแปลงไปทางขวา” ในภาคการศึกษาและแม้กระทั่งทั่วทั้งประเทศ

นายริวจิ อิชิดะ นักวิชาการประวัติศาสตร์ญี่ปุ่นสมัยใหม่และร่วมสมัย ให้สัมภาษณ์กับซินหัวว่า เนื่องจากเหตุผลทางประวัติศาสตร์ กองกำลังป้องกันตนเองญี่ปุ่นจึงมีความเป็นเอกลักษณ์ และหากละเลยความรับผิดชอบต่อสงครามรุกราน ก็จะไม่สามารถเข้าใจกองกำลังป้องกันตนเองได้อย่างถูกต้อง อย่างไรก็ตาม รัฐบาลญี่ปุ่นพยายามที่จะขจัดข้อจำกัดทางประวัติศาสตร์เหล่านี้ และแนวโน้มนี้ได้แพร่กระจายไปยังภาคการศึกษา

นายอิชิดะกล่าวว่า “สมุดปกขาวกลาโหมฉบับเด็กนี้ลดทอนพื้นหลังทางประวัติศาสตร์ และอนุญาตให้เด็กๆ เข้าใจเฉพาะด้าน ‘บวก’ ของกองกำลังป้องกันตนเอง ซึ่งเป็นการกระทำที่บ่อนทำลายความพยายาม (สันติภาพ) หลังสงคราม”

รายงานของสื่อท้องถิ่นระบุว่า เมื่อวันอังคารที่ผ่านมา กลุ่มพลเมือง รวมถึงสาขาของสมาคมสตรีญี่ปุ่นใหม่ประจำจังหวัดนางาซากิ ได้ยื่นคำร้องต่อคณะกรรมการการศึกษาจังหวัดนางาซากิ โดยหวังให้กระทรวงกลาโหมถอนการแจกจ่ายสมุดปกขาวกลาโหมฉบับเด็กไปยังโรงเรียนประถม พวกเขายืนยันว่ารัฐบาลญี่ปุ่นกำลังปลูกฝังมุมมองของตนเองอย่างรุนแรงให้กับเด็กๆ โดยไม่คำนึงถึงข้อเท็จจริงที่ว่าเด็กๆ กำลังอยู่ในช่วงการเจริญเติบโต ซึ่งเป็นการกระทำที่ไม่สามารถยอมรับได้