เปิดตารางดวงอาทิตย์ตั้งฉาก 77 จังหวัดปี 2569 เตรียมสัมผัสปรากฏการณ์ไร้เงาครั้งแรก 4 เมษายนนี้

สำนักข่าวบริคอินโฟ – สถาบันวิจัยดาราศาสตร์แห่งชาติ (องค์การมหาชน) หรือ สดร. (NARIT) สังกัดกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) เปิดเผยกำหนดการเกิดปรากฏการณ์ ดวงอาทิตย์ตั้งฉาก ในพื้นที่ 77 จังหวัดของประเทศไทย ประจำปี 2569 ซึ่งจะเกิดขึ้นทั้งหมด 2 ครั้ง โดยครั้งแรกจะเริ่มขึ้นในช่วงต้นเดือนเมษายนจากทางภาคใต้สุดของประเทศ ณ อำเภอเบตง จังหวัดยะลา ส่งผลให้วัตถุที่ตั้งอยู่กลางแจ้งเสมือนไม่มีเงาปรากฏ เนื่องจากแสงอาทิตย์ส่องลงมาตรงศีรษะพอดี อย่างไรก็ตามปรากฏการณ์นี้อาจไม่ใช่ระยะเวลาที่ร้อนที่สุดของปี เนื่องจากอุณหภูมิขึ้นอยู่กับปัจจัยทางสภาพอากาศอื่นร่วมด้วย

นายศุภฤกษ์ คฤหานนท์ ผู้ช่วยผู้อำนวยการสถาบันวิจัยดาราศาสตร์แห่งชาติ เปิดเผยรายละเอียดว่า ในทุกปีดวงอาทิตย์จะโคจรมาอยู่ในตำแหน่งที่ตั้งฉากกับพื้นที่ต่างๆ ในประเทศไทยปีละ 2 ครั้ง สำหรับในปี 2569 นี้ การเกิดปรากฏการณ์ครั้งแรกจะเริ่มจากทางใต้สุดที่ อำเภอเบตง จังหวัดยะลา ในวันที่ 4 เมษายน 2569 เวลาประมาณ 12:19 น. หลังจากนั้นดวงอาทิตย์จะค่อยๆ โคจรตั้งฉากกับพื้นที่ไล่ลำดับขึ้นไปทางทิศเหนือจนถึงจุดสูงสุดที่ อำเภอแม่สาย จังหวัดเชียงราย ในวันที่ 22 พฤษภาคม 2569 เวลาประมาณ 12:17 น. ส่วนการเกิดครั้งที่สองจะเริ่มย้อนกลับจากทางภาคเหนือไล่ลงมาสู่ภาคใต้ตามลำดับ

ปัจจัยที่ทำให้เกิดปรากฏการณ์นี้ นายศุภฤกษ์ ระบุว่า “โลกมีลักษณะเป็นทรงกลม และมีแกนหมุนเอียงทำมุมประมาณ 23.5 องศากับแกนตั้งฉากระนาบวงโคจรรอบดวงอาทิตย์ ทำให้มุมในการรับแสงของดวงอาทิตย์ในแต่ละพื้นที่ของโลกแตกต่างกัน ส่งผลให้ปรากฏการณ์ ดวงอาทิตย์ตั้งฉาก ไม่สามารถเกิดขึ้นได้ทุกพื้นที่ของโลก แต่จะเกิดขึ้นเฉพาะประเทศบริเวณเขตร้อน” ซึ่งอยู่ระหว่างละติจูด 23.5 องศาเหนือ หรือเส้นทรอปิกออฟแคนเซอร์ (Tropic of Cancer) ไปจนถึงละติจูด 23.5 องศาใต้ หรือเส้นทรอปิกออฟแคปริคอร์น (Tropic of Capricorn) เท่านั้น

สำหรับประเทศไทยซึ่งตั้งอยู่ระหว่างแนวละติจูด 5-20 องศาเหนือ ทำให้ในหนึ่งปีดวงอาทิตย์จะเคลื่อนผ่านใกล้จุดเหนือศีรษะหรือตั้งฉากกับพื้นที่ถึง 2 ครั้ง โดยครั้งที่ 1 จะอยู่ในช่วงเดือนเมษายนถึงพฤษภาคม และครั้งที่ 2 ในช่วงเดือนกรกฎาคมถึงกันยายน ซึ่งวันและเวลาจะแตกต่างกันไปตามตำแหน่งทางภูมิศาสตร์ของผู้สังเกตในแต่ละจังหวัดที่ไม่พร้อมกัน

ทั้งนี้ ข้อมูลทางดาราศาสตร์ยืนยันว่าแม้ในช่วงดวงอาทิตย์ตั้งฉาก พื้นโลกจะได้รับพลังงานจากดวงอาทิตย์อย่างเต็มที่ แต่ไม่ได้หมายความว่าจะเป็นวันที่ร้อนที่สุดเสมอไป เนื่องจากอุณหภูมิของอากาศยังขึ้นอยู่กับปัจจัยแวดล้อมอื่น เช่น ปริมาณน้ำฝน การสะสมความร้อนในชั้นบรรยากาศ อิทธิพลจากมรสุม และปริมาณเมฆในขณะนั้น สำหรับผู้ที่สนใจสามารถตรวจสอบตารางเวลาการเกิดดวงอาทิตย์ตั้งฉากครบทั้ง 77 จังหวัดได้ที่เว็บไซต์ของสถาบันวิจัยดาราศาสตร์แห่งชาติ