“การดี” จี้ ดีอี-สดช. เปิดสัญญา 14 ค่าย AI สกัดส่งข้อมูลคนไทยออกนอกประเทศ จี้ระงับเบิกจ่ายงวดแรก

สำนักข่าวบริคอินโฟ – ดร.การดี เลียวไพโรจน์ สส.บัญชีรายชื่อ และรองหัวหน้าพรรคประชาธิปัตย์ เรียกร้องให้กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม และสำนักงานคณะกรรมการดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ เปิดเผยสัญญาโครงการ TH AI Passport ร่วมกับผู้ให้บริการ AI ทั้ง 14 ค่าย พร้อมเสนอให้ชะลอการเบิกจ่ายงบประมาณงวดแรก หลังพบเงื่อนไขการใช้งานบังคับส่งข้อมูลไปประมวลผลยังต่างประเทศ ซึ่งอาจขัดต่อขอบเขตของงานและกระทบต่อการคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคลของประชาชน

• รัฐบาลเผย TH-AI Passport ยอดลงทะเบียนล่วงหน้าทะลุ 5.3 แสนราย เตรียมเปิดใช้งานแพลตฟอร์ม AiPASS 31 ส.ค.นี้

ดร.การดี ระบุว่า คณะกรรมาธิการการสื่อสาร โทรคมนาคม และดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม กำลังติดตามตรวจสอบรายละเอียดเชิงเทคนิคและสัญญาจัดซื้อจัดจ้างอย่างใกล้ชิด โดยย้ำว่ายอดผู้ลงทะเบียนล่วงหน้าที่เพิ่มขึ้นไม่สามารถใช้เป็นดัชนีชี้วัดความคุ้มค่าของการใช้งบประมาณ หรือนำมาเป็นเหตุผลในการลดขั้นตอนการตรวจสอบได้ เนื่องจากระบบมีเงื่อนไขบังคับให้ผู้ใช้งานยินยอมส่งข้อมูลไปประมวลผลยังเครื่องเซิร์ฟเวอร์ในต่างประเทศ ซึ่งขัดต่อหลักการเดิมในขอบเขตของงาน (TOR) ที่กำหนดให้เก็บรักษาและประมวลผลข้อมูลภายในประเทศไทย

แม้หน่วยงานภาครัฐจะชี้แจงว่าการส่งข้อมูลออกนอกประเทศเป็นขั้นตอนทางเทคนิคและไม่มีการนำข้อมูลไปฝึกฝนโมเดลปัญญาประดิษฐ์ต่อ แต่ฝ่ายตรวจสอบยังไม่เคยได้รับเอกสารสัญญาฉบับจริง ทั้งสัญญาระหว่างรัฐกับผู้รับจ้าง และสัญญาระหว่างผู้รับจ้างกับค่ายปัญญาประดิษฐ์ทั้ง 14 ราย ทั้งนี้จึงมีข้อเสนอให้ระงับการส่งมอบและเบิกจ่ายงบประมาณงวดที่ 1 ไว้ก่อน จนกว่าจะเปิดเผยร่างสัญญาฉบับแก้ไขที่ผ่านการตรวจจากสำนักงานอัยการสูงสุด เพื่อความชัดเจนในเงื่อนไขการจ่ายเงินและขอบเขตความรับผิดชอบ

นอกจากนี้ ยังเรียกร้องให้สร้างความชัดเจนเกี่ยวกับเกณฑ์การจ่ายเงินตามจำนวนผู้ใช้งานจริง หรือ Pay-per-active-user เนื่องจากรูปแบบการคิดค่าบริการยังมีข้อกังวล โดยเฉพาะการมอบสิทธิ์ระดับพรีเมียมให้ผู้ลงทะเบียนใหม่อาจทำให้รัฐต้องรับภาระค่าใช้จ่ายรายหัวสูงถึง 24.70 บาทต่อคนต่อเดือน รวมถึงต้องมีหนังสือยืนยันอย่างเป็นทางการจากค่ายปัญญาประดิษฐ์ทั้ง 14 ค่ายว่าจะไม่มีการนำชุดคำสั่งหรือข้อมูลพฤติกรรมไปใช้ประโยชน์ต่อ หากไม่สามารถดำเนินการได้ควรยุติโครงการ พร้อมแนะให้รัฐจัดสรรงบประมาณอย่างตรงเป้าหมายไปยังกลุ่มที่จำเป็น เช่น ภาคธุรกิจขนาดกลางและขนาดย่อม นักพัฒนา และบุคลากรทางการศึกษา