สดร. เดินหน้ามอบกล้องโทรทรรศน์ปีที่ 12 กระจายโอกาสเรียนรู้ดาราศาสตร์สู่ 760 โรงเรียนทั่วไทย

สำนักข่าวบริคอินโฟ – สถาบันวิจัยดาราศาสตร์แห่งชาติ (องค์การมหาชน) หรือ สดร. (National Research Institute of Astronomy of Thailand : NARIT) กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) จัดพิธีมอบกล้องโทรทรรศน์และสื่อการเรียนรู้ดาราศาสตร์ ภายใต้โครงการกระจายโอกาสการเรียนรู้ดาราศาสตร์ ประจำปี 2569 ซึ่งดำเนินงานต่อเนื่องเป็นปีที่ 12 เพื่อส่งเสริมการเรียนรู้ดาราศาสตร์ในทุกภูมิภาค และขยายเครือข่ายครูและเยาวชนในการต่อยอดกิจกรรม โครงงานวิจัยในระดับโรงเรียนและชุมชน โดยในปัจจุบันมีโรงเรียนเข้าร่วมโครงการแล้วรวม 760 แห่ง ครอบคลุมครบทั้ง 77 จังหวัดทั่วประเทศ

ดร. ศรัณย์ โปษยะจินดา กรรมการผู้ทรงคุณวุฒิสถาบันวิจัยดาราศาสตร์แห่งชาติ กล่าวว่า โครงการกระจายโอกาสการเรียนรู้ดาราศาสตร์ “77 จังหวัด เปิดฟ้าส่องโลกดาราศาสตร์ เปิดโอกาสเรียนรู้ทั่วหล้า” เริ่มดำเนินการครั้งแรกในปี 2558 เพื่อเฉลิมพระเกียรติสมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา ฯ สยามบรมราชกุมารี ในโอกาสฉลองพระชนมายุ 60 พรรษา โดยการมอบกล้องโทรทรรศน์และสื่อการเรียนรู้ดาราศาสตร์ให้กับโรงเรียนทั่วประเทศ ซึ่งดำเนินการต่อเนื่องมาจนถึงปัจจุบัน มีโรงเรียนเข้าร่วมโครงการมากถึง 760 แห่ง ช่วยให้เด็กและเยาวชนได้เปิดประสบการณ์การเรียนรู้วัตถุท้องฟ้าด้วยตนเอง จุดประกายความสนใจด้านวิทยาศาสตร์ และสร้างสังคมแห่งการเรียนรู้ในชุมชน โดยกล้องโทรทรรศน์ดังกล่าวออกแบบและพัฒนาโดย สดร. (NARIT) ร่วมกับบริษัทคนไทย เพื่อให้ได้กล้องที่มีประสิทธิภาพและเหมาะสมสำหรับจัดกิจกรรมของโรงเรียน

สำหรับพิธีมอบกล้องโทรทรรศน์และสื่อการเรียนรู้ดาราศาสตร์ พร้อมฝึกอบรมการใช้งาน ประจำปี 2569 จัดขึ้นระหว่างวันที่ 22-24 พฤษภาคม 2569 ณ อุทยานดาราศาสตร์สิรินธร อำเภอแม่ริม จังหวัดเชียงใหม่ และโรงแรมกรีนเลค รีสอร์ท จังหวัดเชียงใหม่ โดยมีครูจาก 50 โรงเรียน ใน 33 จังหวัด เข้ารับมอบกล้องโทรทรรศน์ พร้อมเข้ารับการอบรมการติดตั้งอุปกรณ์สำหรับสังเกตการณ์ภาคกลางวัน การใช้งานกล้องโทรทรรศน์สำหรับสังเกตการณ์ภาคกลางคืน อบรมซอฟต์แวร์ทางดาราศาสตร์ การวางแผนจัดกิจกรรมดูดาว และการประชุมเชิงปฏิบัติการโครงงานดาราศาสตร์เบื้องต้น

กล้องโทรทรรศน์ที่ส่งมอบในโครงการนี้ เป็นกล้องโทรทรรศน์สะท้อนแสงแบบดอปโซเนียน ขนาดเส้นผ่านศูนย์กลางกระจก 10 นิ้ว ซึ่ง สดร. (NARIT) ร่วมกับบริษัทผู้ผลิตคนไทยออกแบบและพัฒนาขึ้น เป็นกล้องโทรทรรศน์ฝีมือคนไทยที่ใช้งานง่าย เหมาะสำหรับการใช้งานในโรงเรียน สามารถใช้สังเกตการณ์วัตถุท้องฟ้าได้หลากหลาย เช่น ดาวเคราะห์ ดวงจันทร์ ดวงอาทิตย์ผ่านฟิลเตอร์ ตลอดจนวัตถุท้องฟ้าในห้วงอวกาศลึก เช่น กาแล็กซี เนบิวลา และกระจุกดาว โดยมีอุปกรณ์เสริม เช่น ชุดเลนส์ใกล้ตา อุปกรณ์เพิ่มกำลังขยายพิเศษ ฟิลเตอร์ดูดวงอาทิตย์ ฉากรับภาพสำหรับสังเกตการณ์ดวงอาทิตย์ทางอ้อม และเลเซอร์ชี้ดาว ทั้งนี้สามารถต่อเชื่อมกับกล้องถ่ายภาพดิจิทัลเพื่อบันทึกภาพสำหรับเก็บข้อมูลทำโครงงานได้ โดย สดร. (NARIT) มีบริการซ่อมแซมให้โดยไม่มีค่าใช้จ่ายหากกล้องชำรุด เพื่อให้เกิดการใช้งานจริงอย่างมีประสิทธิภาพสูงสุด

ทางด้านตัวแทนครูจากโรงเรียนที่เข้าร่วมโครงการ นางสาวนูรอยซัน แวสาแล และนางสาวแก้วอารี อัตเส็น ครูโรงเรียนศาสนูปถัมภ์ จังหวัดปัตตานี เปิดเผยว่า ที่ผ่านมาโรงเรียนพานักเรียนไปร่วมกิจกรรมกับเทศบาลเมืองปัตตานีในการสังเกตเสี้ยวดวงจันทร์ เพื่อกำหนดวันสำคัญทางศาสนาอิสลาม เช่น วันอีดิ้ลฟิตรีและวันอีดิ้ลอัฎฮา โดยใช้กล้องโทรทรรศน์ขนาดเล็กที่มีอยู่ การขอรับมอบกล้องโทรทรรศน์ที่มีประสิทธิภาพสูงขึ้นจาก สดร. (NARIT) ในครั้งนี้ จะนำไปใช้ประโยชน์ในการจัดการเรียนการสอน กิจกรรมดาราศาสตร์ของนักเรียน และให้บริการแก่ชุมชน

ขณะที่ นายอภิรัก อภิวงค์งาม ครูโรงเรียนยุพราชวิทยาลัย จังหวัดเชียงใหม่ กล่าวว่า เคยได้รับมอบกล้องโทรทรรศน์จาก สดร. (NARIT) ตั้งแต่ปฏิบัติหน้าที่ในโรงเรียนเดิมเมื่อประมาณ 10 ปีที่แล้ว และนำไปใช้จัดกิจกรรมในชุมนุมดาราศาสตร์จนนักเรียนสามารถต่อยอดสู่การทำโครงงานได้ เมื่อย้ายมาปฏิบัติหน้าที่ที่โรงเรียนแห่งใหม่เห็นว่านักเรียนมีความสนใจด้านนี้ จึงสมัครเข้าร่วมโครงการอีกครั้งเพื่อนำกล้องโทรทรรศน์มาใช้เก็บข้อมูลทางดาราศาสตร์สำหรับทำโครงงาน ควบคู่กับการจัดกิจกรรมดาราศาสตร์ในโรงเรียนและชุมชน

ส่วน นายทศพร ลิ้มไพโรจน์ และนางสาวเวียงวิไล ปัญญากุล ครูโรงเรียนเตรียมอุดมศึกษาพัฒนาการ อุดรธานี ระบุว่า โรงเรียนเคยได้รับมอบโดมท้องฟ้าจำลองจากโครงการท้องฟ้าจำลองเพื่อการเรียนรู้ระดับโรงเรียนเมื่อปี 2568 ปีนี้จึงสมัครเข้าร่วมโครงการกระจายโอกาสการเรียนรู้ดาราศาสตร์เพื่อรับมอบกล้องโทรทรรศน์ โดยตั้งใจจะนำไปใช้ในกิจกรรมสัปดาห์วิทยาศาสตร์ที่กำลังจะมาถึง เพื่อเสริมการเรียนรู้ร่วมกับโดมท้องฟ้าจำลอง รวมถึงใช้จัดกิจกรรมสังเกตปรากฏการณ์ดาราศาสตร์ให้กับนักเรียน ชุมชน และโรงเรียนใกล้เคียงต่อไป