ข่าว
องค์กรสื่อออกแถลงการณ์ 5 ข้อ วันเสรีภาพสื่อมวลชนโลก 2569 จี้รัฐหยุดแทรกแซง-เร่งแบ่งรายได้แพลตฟอร์มดิจิทัล
สำนักข่าวบริคอินโฟ – องค์กรวิชาชีพสื่อมวลชนไทยผนึกกำลังเนื่องใน วันเสรีภาพสื่อมวลชนโลก (World Press Freedom Day) ประจำปี 2569 ยื่นข้อเรียกร้อง 5 ข้อต่อรัฐบาล เน้นย้ำการเปิดพื้นที่ตรวจสอบอย่างเสรีและหยุดใช้กฎหมายปิดกั้นการทำงาน พร้อมผลักดันมาตรการจัดเก็บรายได้จาก แพลตฟอร์มดิจิทัล (Digital Platform) เพื่อสร้างความเป็นธรรมให้แก่ผู้ผลิตเนื้อหาข่าวคุณภาพ ท่ามกลางวิกฤตโครงสร้างที่สื่อไทยต้องเผชิญกับการครอบงำของ อัลกอริทึม (Algorithm) และการขาดดุลทางดิจิทัลกว่า 2 แสนล้านบาทต่อปี
สมาคมนักข่าวนักหนังสือพิมพ์แห่งประเทศไทย (TJA) ร่วมกับ สมาคมผู้ผลิตข่าวออนไลน์ (SONP) จัดงานเสวนา “ทางรอดของสื่อไทยในยุคที่แพลตฟอร์มครองโลก” โดย นส.น.รินี เรืองหนู นายกสมาคมนักข่าวนักหนังสือพิมพ์แห่งประเทศไทย ระบุว่าปัจจุบันอุตสาหกรรมสื่อกำลังเผชิญกับพายุวิกฤตเชิงโครงสร้างจากการผูกขาดของแพลตฟอร์มข้ามชาติที่ดูดซับรายได้มหาศาล ขณะที่สื่อกระแสหลักต้องแบกรับต้นทุนสูงในการผลิตข่าวคุณภาพ และยังถูกท้าทายด้วยเทคโนโลยี ปัญญาประดิษฐ์ หรือ AI (Artificial Intelligence) ที่เข้ามาเปลี่ยนพฤติกรรมการรับสารของผู้บริโภค
ด้านแถลงการณ์ 5 ข้อที่นำเสนอโดย นายชัยฤทธิ์ ยนเปี่ยม เลขาธิการสมาคมนักข่าวนักหนังสือพิมพ์แห่งประเทศไทย เรียกร้องให้รัฐบาลคุ้มครองสิทธิการรับรู้ข้อมูลของประชาชน และเร่งออกกฎหมายบังคับให้แพลตฟอร์มดิจิทัลแบ่งปันผลประโยชน์อย่างเป็นธรรม เนื่องจาก “ข่าวคุณภาพมีต้นทุน” พร้อมขอให้สื่อมวลชนรักษามาตรฐานวิชาชีพเพื่อป้องกันการใช้ AI บิดเบือนข้อมูล โดยนายชัยฤทธิ์กล่าวทิ้งท้ายว่า “เสรีภาพสื่อ คือเสรีภาพประชาชน สื่อต้องยืนหยัดบนจริยธรรม นำเสนอด้วยความถูกต้อง และรับผิดชอบต่อสังคม”
ในเวทีเสวนา รศ.ดร.พิจิตรา ศุภสวัสดิ์กุล นักวิจัยจากจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย เปิดเผยผลวิจัยที่พบว่าสำนักข่าวไทยพึ่งพาแพลตฟอร์มสูงมากจนสูญเสียอำนาจต่อรอง ทำให้นำไปสู่การพาดหัวข่าวแบบ คลิกเบต (Clickbait) เพื่อเรียกยอดเข้าชม
ขณะที่ นายอดิศักดิ์ ลิมปรุ่งพัฒนกิจ รอง ผอ. Thai PBS ระบุว่าแพลตฟอร์มทำหน้าที่แทนบรรณาธิการในการคัดเลือกข่าวสาร และดึงเม็ดเงินโฆษณาไปถึง 70% รัฐบาลจึงควรศึกษาโมเดลจากออสเตรเลียที่บังคับให้แพลตฟอร์มต้องซื้อเนื้อหาจากสำนักข่าวเพื่อทวงคืนอธิปไตยด้านข่าวสาร
ขณะที่ภาคการเมือง นายภาวุธ พงษ์วิทยภานุ สส.บัญชีรายชื่อ พรรคประชาชน ชี้ให้เห็นตัวเลขการขาดดุลดิจิทัลมหาศาล โดยไทยจ่ายค่าบริการและโฆษณาออนไลน์ให้ต่างชาติประมาณ 2 แสนล้านบาทต่อปี ซึ่งมากกว่ามูลค่าการส่งออกข้าว โดยเตรียมยื่นญัตติต่อสภาเพื่อตั้งกรรมาธิการวิสามัญศึกษาเรื่องนี้ พร้อมผลักดันการแก้ไข พ.ร.บ.การแข่งขันทางการค้า และ พ.ร.บ.กสทช. ให้สอดรับกับความเปลี่ยนแปลง เพื่อสกัดไม่ให้เม็ดเงินไหลออกนอกประเทศและดึงแพลตฟอร์มข้ามชาติเข้ามาจดทะเบียนนิติบุคคลในไทย
นอกจากนี้ ภายในงานยังมีการมอบรางวัลการประกวดผลงานภาพถ่ายและคลิปวิดีโอ เนื่องในวันเสรีภาพสื่อมวลชนโลก ประจำปี 2569 เพื่อเชิดชูบทบาทและพลังการทำงานของสื่อมวลชน
สำหรับ ผลการประกวดผลงานภาพถ่าย หัวข้อ “พลังข่าว พลังความจริง”
- รางวัลชนะเลิศ เงินรางวัล 10,000 บาท ได้แก่ นายทวีชัย จันทะวงค์ จาก PPTV Online เจ้าของผลงาน “ทหารหันกระบอกปืน สื่อหันกระบอกเลนส์” รางวัลรองชนะเลิศเงินรางวัล 5,000 บาท ได้แก่ นายโสภน สุเสนา จาก Nation Photo เจ้าของผลงาน “ต่างคนต่างหน้าที่”
- รางวัลชมเชย พร้อมเงินรางวัล 2,500 บาท ได้แก่ นายธนาชัย ประมาณพาณิชย์ จาก Tnnonline เจ้าของผลงาน “สื่อคืองาน พ่อคือหน้าที่”
ส่วนรางวัล Popular Vote ประเภทภาพถ่าย พร้อมเงินรางวัล 5,000 บาท
- นายกฤษฎากร ภูกาบเงิน จากข่าวออนไลน์ช่อง 8 กับผลงานภาพ “มวล(ชน)ช่างภาพ” ภาพจากการทำหน้าที่สื่อที่ชายแดนไทย-กัมพูชา
ขณะที่ ประเภทคลิปสั้นหัวข้อ “ชีวิตจริงคนทำงานสื่อ” รางวัลชนะเลิศ เงินรางวัล 10,000 บาท นายสันติศักดิ์ นิยมชาติ จากเดลินิวส์ออนไลน์ ผลงาน Recap การรายงานข่าวในวันสงกรานต์
- รางวัลรองชนะเลิศ พร้อมเงินรางวัล 5,000 บาท ได้แก่ นายสรวิชญ์ บุญจันทร์คง จากไทยรัฐออนไลน์ เจ้าของผลงานที่ตีแผ่ความจริงชีวิตนักข่าว
- รางวัลชมเชย พร้อมเงินรางวัล 2,500 บาท นส.ตรีนุช อิงคุทานนท์ จาก THE STANDARD นำเสนอผลงาน เบื้องหลังสกู๊ปข่าวที่เราเห็น
- รางวัล Popular Vote พร้อมเงินรางวัล 5,000 บาท ผู้ที่ได้รับคะแนนโหวตสูงสุด ได้แก่ นายนครินทร์ โคตรศรี จากไทยรัฐทีวี นำเสนอเรื่อง “สรุปชีวิตนักข่าวใน 1 นาที”
สำหรับ การจัดงานในครั้งนี้สะท้อนถึงความพยายามขององค์กรวิชาชีพสื่อในการยืนหยัดต่อความเปลี่ยนแปลงของภูมิทัศน์สื่อ และย้ำบทบาทของสื่อมวลชนในการทำหน้าที่ตรวจสอบอำนาจ ควบคู่กับการรักษามาตรฐานวิชาชีพและความรับผิดชอบต่อสังคม
