ETDA เปิดตัวคู่มือใหม่ ยกระดับความโปร่งใสค่าธรรมเนียมแพลตฟอร์มดิจิทัล แก้ปมต้นทุนแฝงกระทบ SMEs

สำนักงานข่าวบริคอินโฟ – สำนักงานพัฒนาธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์ หรือ ETDA (เอ็ตด้า) จัดกิจกรรมเสวนาเชิงลึกเพื่อหาทางออกประเด็นค่าธรรมเนียมแพลตฟอร์มดิจิทัล หลังพบปัญหาต้นทุนไม่ชัดเจนและเงื่อนไขขาดความโปร่งใส ส่งผลกระทบโดยตรงต่อผู้ประกอบการ SMEs และผู้บริโภค พร้อมเปิดตัวคู่มือแนวทางปฏิบัติเพื่อสร้างมาตรฐานใหม่ในการแจ้งข้อมูลค่าบริการอย่างเป็นธรรม โดยเน้นให้แพลตฟอร์มแสดงรายการค่าใช้จ่ายทั้งหมดในที่เดียวและแจ้งล่วงหน้าก่อนปรับเปลี่ยน เพื่อลดข้อพิพาทในระบบนิเวศดิจิทัลของไทย

คุณพลอย เจริญสม ผู้ช่วยผู้อำนวยการ ETDA ระบุว่าจากการรับฟังความเห็นพบว่าผู้ประกอบการกำลังเผชิญกับต้นทุนแฝงที่คาดการณ์ได้ยาก เนื่องจากการเปลี่ยนแปลงค่าธรรมเนียมที่เกิดขึ้นบ่อยครั้งและไม่มีการอธิบายรายละเอียดที่ชัดเจน โดยเฉพาะในกลุ่มธุรกิจขนาดกลางและขนาดย่อมที่ไม่สามารถวางแผนกำไรขาดทุนได้อย่างแม่นยำ ปัญหาที่พบในภาคสนามมีทั้งการเรียกเก็บค่าโฆษณาโดยไม่แจ้งล่วงหน้า และการหักค่าธรรมเนียมที่ไม่เห็นภาพรวมทั้งหมด ทำให้ผู้ใช้งานไม่เข้าใจเงื่อนไขที่แท้จริงของการใช้บริการ

ด้วยเหตุนี้ สำนักงานพัฒนาธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์ จึงได้พัฒนาคู่มือการดูแลเพื่อให้เกิดความโปร่งใสและเป็นธรรมในการคิดค่าธรรมเนียมของบริการแพลตฟอร์มดิจิทัล (Digital Platform) เพื่อเป็นแนวปฏิบัติที่ดี (Best Practice) ให้ผู้ให้บริการนำไปใช้โดยสมัครใจ โดยคุณพลอยเน้นย้ำหลักการสำคัญว่า “แพลตฟอร์มควรแสดงค่าธรรมเนียมไว้ในที่เดียว อธิบายว่าแต่ละรายการคืออะไร มีเหตุผลรองรับและตัวอย่างการคำนวณ รวมถึงควรแจ้งล่วงหน้าอย่างน้อย 15 วันเมื่อมีการเปลี่ยนแปลง ซึ่ง ETDA ไม่ได้ต้องการคุมราคา แต่ต้องการสร้างกรอบกลางให้ทุกฝ่ายเข้าใจตรงกัน”

ทางด้านหน่วยงานกำกับดูแลอย่าง สำนักงานคณะกรรมการการแข่งขันทางการค้า (กขค.) โดยคุณปิยาพัชร ทับอินทร์ รักษาการผู้อำนวยการฝ่ายบริหารงานคดี ให้ความเห็นว่าหัวใจสำคัญคือการแข่งขันที่เป็นธรรม ซึ่งรัฐไม่มีหน้าที่กำหนดราคาโดยตรงแต่ต้องดูแลไม่ให้เกิดการเอาเปรียบ สิ่งที่ต้องเฝ้าระวังคือการตั้งค่าธรรมเนียมสูงเกินสมควร การตั้งราคาเพื่อทำลายคู่แข่ง หรือการปรับราคาตามกันโดยไม่มีเหตุผลด้านต้นทุน หากแพลตฟอร์มมีความโปร่งใสและอธิบายโครงสร้างราคาได้ชัดเจน จะช่วยลดความจำเป็นที่ภาครัฐจะต้องใช้มาตรการควบคุมราคาในระดับที่เข้มงวด

ขณะที่ สำนักงานส่งเสริมวิสาหกิจขนาดกลางและขนาดย่อม (สสว.) โดยคุณศุภริน เจริญพานิช หัวหน้าส่วนวิเคราะห์เตือนภัยทางเศรษฐกิจ เปิดเผยผลสำรวจที่น่าสนใจว่า ปัญหาใหญ่ของ SME คือต้นทุนที่มองไม่เห็น เช่น ค่าร่วมโปรโมชัน ค่า Affiliate และค่าบริการทางการเงิน ซึ่งทำให้ผู้ประกอบการจำนวนมากตกอยู่ในสภาวะขายได้แต่ไม่รู้กำไรที่แท้จริง และสุดท้ายภาระเหล่านี้จะถูกส่งต่อไปยังผู้บริโภคผ่านราคาสินค้า การมีแนวทางที่ชัดเจนจะช่วยให้ภาคธุรกิจวางแผนระยะยาวได้ดีขึ้น

นอกจากนี้ ภายในงานยังมีการแลกเปลี่ยนมุมมองจากหน่วยงานคุ้มครองผู้บริโภค ทั้ง สภาองค์กรของผู้บริโภค (TCC) และ สำนักงานคณะกรรมการคุ้มครองผู้บริโภค (สคบ.) รวมถึงศูนย์ช่วยเหลือและจัดการปัญหาออนไลน์ 1212 ETDA ซึ่งสะท้อนให้เห็นว่าปัญหาค่าธรรมเนียมไม่ใช่เพียงเรื่องของตัวเลข แต่เป็นเรื่องของข้อมูลและความเข้าใจที่ตรงกัน เพื่อขับเคลื่อนเศรษฐกิจดิจิทัลไทยให้เติบโตได้อย่างสมดุลและยั่งยืน